τα ονόματα των ποταμών της Μακεδονίας

Τις προάλλες, οδηγώντας έξω απο την Θεσσαλονίκη, πέρασα απο την γέφυρα του Γαλλικού ποταμού και αναρωτήθηκα, πώς πήρε το όνομά του. Έψαξα, λοιπόν σε πηγές του διαδικτύου, για την προέλευση των ονομάτων, όχι μόνο αυτού, αλλά όλων των ποταμών της Μακεδονίας και εντυπωσιάσθηκα απο την διαχρονικότητα των ονομάτων τους, που διατηρήθηκαν αναλοίωτα στο διάβα της ιστορίας, παρ' όλες τις κατακτήσεις, μετακινήσεις και μετοικήσεις πληθυσμών.

Αξιός
Ο ποταμός αναφέρεται με αυτό το όνομα από τον Όμηρο,τον Ηρόδοτο και πολλούς άλλους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, ενώ συναντάται και ώς Αξειός ή Ναξειός. Σύμφωνα, με τον Ησύχιο τον Αλεξανδρέα, στο "Λεξικόν Ησυχίου" που συνέταξε τον 5ο μ.Χ. αιώνα, το όνομα αξιός έχει μακεδονική ρίζα και προέρχεται απο το αξός που σημαίνει δάσος ή ύλη και ο ποταμός ονομάσθηκε έτσι, επειδή οι όχθες του ήταν (και είναι ακόμα) δασωμένες.
Την περίοδο της ρωμαικής κατοχής, ο ποταμός αναφέρεται ώς axius.
Τα Βυζαντινά χρόνια, αρχίζει να ονομάζεται και Βαρδάρης, απο την μογγολική φυλή των Βαρδάρων, οι οποίοι τον 7ο μ.Χ αιώνα, εμφανίσθηκαν στην περιοχή και μετά απο επιδρομές, συνθηκολόγησαν με τον αυτοκράτορα και πήραν άδεια εγκατάστασης στην κοιλάδα του Αξιού. Οι Βάρδαροι, αφομοιώθηκαν γρήγορα απο τους ντόπιους Ελληνικούς πληθυσμούς και εξαφανίσθηκαν απο την ιστορία. Το όνομα παρέμεινε έως σήμερα, κυρίως στους σλαβικούς λαούς.
Κατά κάποιους, το όνομα βαρδάρης, είναι παλαιότερο και προέρχεται απο το ρήμα βαρβαρίζω(=προκαλώ θόρυβο), εξ΄αιτίας της θορυβώδους ροής του ποταμού. Τέλος κάποιοι προσδίδουν στο όνομα βαρδάρης τουρκική ή μογγολική προέλευση απο την τουρκομογγολική λέξη vardar (= μεγάλος ποταμός). Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, οι Βάρδαροι πήραν το όνομά τους από τον "μεγάλο ποταμό" στον οποίον εγκαταστάθηκαν και όχι το αντίστροφο.

Αλιάκμων
Το όνομα είναι σύνθετο και προέρχεται απο την σύνδεση των λέξεων αλς (=άλας, θάλασσα) και άκμων (=αμόνι). Σύμφωνα με την Ελληνική Μυθολογία, ο Αλιάκμων ήταν θεός, παιδί του Ωκεανού κι της Τηθύος. Ο Ωκεανός ήταν για τους αρχαίους Έλληνες, το τεράστιο ποτάμι που περιέβαλε την γή, ενω η Τηθύς μία απο τις Τιτανίδες, κόρη του Ουρανού και της Γής.
Οι Τούρκοι ονόμαζαν τον Αλιάκμωνα, Ιντζέ καρά (=ψηλός μαύρος) και οι Σλάβοι, Μπιστρίτσα (=γοργοπόταμος), ονόματα που όμως δεν επικράτησαν.

Λουδίας
Το όνομα έχει ελληνική ρίζα, και σημαίνει μαύρο νερό, όπως και τα υπόλοιπα ονόματα, Λυδίας ή Λοιδίας, με τα οποία αναφέρεται στην αρχαία βιβλιογραφία . Αργότερα, οι Τούρκοι τον ονόμαζαν και Καρά Ασμάν (=μαύρο νερό), μεταφράζοντας στα τούρκικα το ελληνικό του όνομα.

Γαλλικός
Το πρώτο του όνομα ήταν Ηδωνός, πιθανότατα προερχόμενο απο τους Ηδωνούς Μυγδόνες, Θρακικό φύλο που κατοικούσε στις όχθες του, τα προϊστορικά χρόνια. Κατά τα ιστορικά χρόνια μετονομάσθηκε σε Εχείδωρο και μετά σε Εχέδωρο, όταν βρέθηκε χρυσάφι (=δώρο) στην κοίτη του και άρχισε η εκμετάλευσή του.
Το όνομα Γαλλικός, προήλθε απο την ρωμαϊκή αποικία Callicum (=δερμάτινο κόσκινο) που ιδρύθηκε τον 1ο μ.Χ. αιώνα στις όχθες του για την εκμετάλευση του χρυσού, η οποία ονομάσθηκε έτσι απο το δερμάτινο κόσκινο από δέρμα κατσίκας, που χρησιμοποιούσαν οι άποικοι για την συλλογή της χρυσόσκονης. Με τον καιρό, το όνομα Callicum παραφράσθηκε σε Gallicum, απο όπου και το όνομα Γαλλικός.
Τα μεσαιωνικά χρόνια, ονομαζόταν από τους κατοίκους της περιοχής και Γομαροπνίχτης από τις ξαφνικές πλημύρες του, που έπνιγαν τα ζώα τους.

Στρυμών
Στην Ελληνική Μυθολογία, ο ποταμός αναφέρεται ώς Παλαιστίνος, και πήρε το όνομα του απο τον μυθικό βασιληά της Θράκης Παλαιστίνο, που σύμφωνα με τον μύθο πνίγηκε στα νερά του ποταμού, πού μέχρι τότε ονομαζόταν Κορνάζος.
Το όνομα Στρυμών, έχει θρακική ρίζα και προέρχεται από την θρακική λέξη sru (=ρέμα) , συνώνυμη της κελτικής struaimm (=ρεύμα) και της αγγλικής stream.
Οι Βούλγαροι, τον αναφέρουν ώς Στρούμα ενώ οι Τούρκοι ώς Καρά Σού (=μαύρο ρέμα)

Νέστος
Κατά την Ελληνική Μυθολογία, ο Νέστος ήταν ένας απο τους ποταμούς που γέννησαν ο Ωκεανός και η Τηθύς, ενώ ο Ησίοδος στην "θεογονία" του, τον αναφέρει ώς Νέσσο με τα γοργοστρόβιλα νερά, θεό της Θράκης και πατέρα της Καλλιρόης. Ο Νέστος αναφέρεται απο τον Θουκιδίδη, τον Στράβωνα και τον Παυσανία, ενώ ο Ηρόδοτος τον αναφέρει ώς το βόρειο άκρο εξάπλωσης των λιονταριών στην Ελλάδα.
Κατά την ρωμαϊκή περίοδο, μετονομάζεται σε mestus, ενώ αναφέρεται ως Μέστος απο την Αννα Κομνηνή τον 11ο μ.Χ. αιώνα.
Απο το όνομα αυτό, προήλθε και το σλάβικο όνομα mesta, με το οποίο ακόμα και σήμερα ονομάζουν οι Βούλγαροι το τμήμα του, που ρέει στην χώρα τους.

o ΔΝΤάκιας

Τον τελευταίο καιρό, οι περισσότεροι Ελληνες εξαντλούνται σε συζητήσεις γύρω απο την οικονομική κατάσταση της χώρας και τις κοινωνικές επιπτώσεις που προκύπτουν απο την αντιμετώπιση της.

Στις συζητήσεις αυτές, οι Ελληνες έχουν χωρισθεί σε δύο βασικές ομάδες, σε αυτούς που πιστεύουν, ότι το ΔΝΤ, η τρόικα και η "συμφωνία" θα έχουν θετικό αποτέλεσμα για την χώρα και σε αυτούς που πιστεύουν το αντίθετο.

Η πρώτη κατηγορία, οι επονομαζόμενοι και ΔΝΤάκηδες, πιστεύουν ότι η "συμφωνία" με την τρόικα και ο έλεγχος της εφαρμογής της, είναι μιά ευκαιρία για την αναδιάταξη της ελληνικής οικονομίας και δίνει μιά εκπληκτική δικαιολογία στην κυβέρνηση, να αλλάξει και να εφαρμόσει, όλα αυτά που δεν τόλμησε να κάνει κανένας τα τελευταία 30-40 χρόνια. Πιστεύουν ότι το οικονομικό πρόβλημα της χώρας, επιβαρύνθηκε αλλά δεν προκλήθηκε απο τα λεφτά που έκλεψαν κάποιοι αλλά απο κακή δημόσια διαχείριση και λανθασμένες πολιτικές που εφαρμόσθηκαν τα τελευταία 30-40 χρόνια απο τις κυβερνήσεις με μόνο σκοπό την επανεκλογή τους. Πιστεύουν, ότι οι πολιτικές αυτές ευνόησαν αρκετές κοινωνικές ομάδες και δημιούργησαν κοινωνικές αδικίες , που τώρα αποκαθίστανται. Οι ευνοικές αυτές μεταχειρίσεις, απαιτούσαν λεφτά που δεν υπήρχαν και εφαρμόσθηκαν με δανεικά τα οποία μπορούσαμε να αποφύγουμε και είναι αυτά που γιγάντωσαν το χρέος . Οι ΔΝΤάκηδες λένε ότι η χώρα έχει την αποκλειστική ευθύνη για την κατάσταση της και κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να μας ανεχθεί. Ζούμε πλέον σε ένα παγκοσμιοποιημένο οικονομικό σύστημα και πρέπει να ακολουθούμε τους κανόνες του. Ειδικά για την χώρα μας, οι ΔΝΤάκηδες θεωρούν ότι είναι αρκετά ευννοημένη καθόσον κατασπατάλησε τον πακτωλό των επιχορηγήσεων απο την Ευρωπαική Ενωση και τα χαμηλά επιτόκια του ευρώ, όχι για ανάπτυξη, όπως όφειλε, αλλά για πλουτισμό κάποιων λίγων και δημιουργία εισοδήματος σε περισσότερους. Τα λάθη αυτά καλούνται τώρα να πληρώσουν οι ευνοημένοι αλλά και κάποιοι μή ευνοημένοι, πού είναι απλά η παράπλευρη απώλεια που υπάρχει σε κάθε κρίση. Παράλληλα πιστεύουν, ότι αυτοί που αντιδρούν είναι αυτοί που θίγονται, ενώ το μεγαλύτερο μερος της κοινωνίας έχει στο βάθος συνειδητοποιήσει τον μονόδρομο και γιαυτό δεν αντιδρά. Καταλήγουν δε να πιστεύουν, ότι μετά τη ολοκλήρωση της συμφωνίας, η οικονομική και κοινωνικά κατάσταση της χώρας θα είναι καλύτερη και δικαιότερη.

Η δεύτερη κατηγορία, οι αντι-ΔΝΤάκηδες, πιστεύουν ότι η χώρα άδικα μπήκε υπό της επιτήρηση της τρόικας και θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε να ζούμε, δανειζόμενοι, όπως γινόταν όλα τα προηγούμενα χρόνια και όπως συνεχίζουν να κάνουν όλα τα υπόλοιπα κράτη. Το οικονομικό πρόβλημα της χώρας, δεν είναι τρομακτικό και δημιουργήθηκε απο τα λαμόγια που έκλεψαν τα χρήματα του ελληνικού λαού και δεν φταίει σε τίποτα ο απλός πολίτης, που τώρα καλείται να πληρώσει. Πιστεύουν, επίσης ότι η διεθνής οικονομική κρίση προκλήθηκε απο κάποια λαμόγια του διεθνούς τραπεζικού συστήματος με στόχο την κερδοσκοπία, εκμεταλευόμενοι τις δυνατότητες που δίνει η παγκοσμιοποιημένη αγορά και η έλλειψη κανόνων. Οτι τα συστήματα αξιολόγησης των οικονομιών των κρατών, δεν εκφράζουν την πραγματική οικονομική κατάσταση των κρατών, αλλά κατασκευάζονται απο τα παραπάνω διεθνή τραπεζικά λαμόγια με σκοπό την κερδοσκοπία. Επιπλέον, οι αντι-ΔΝΤάκηδες πιστεύουν οτι οι κυβερνήσεις, αντί να κυνηγήσουν αυτούς, σκληραίνουν την στάση τους απέναντι στους λαούς τους, επιβάλοντας μέτρα κατάργησης του κοινωνικού κράτους και των κεκτημένων των εργαζομένων με σκοπό την μεγιστοποίηση των κερδών των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών, που τελικά υπηρετούν. Η Ελλάδα, επιλέχθηκε, συκοφαντήθηκε και διασύρθηκε, επειδή είναι ένα μικρό κράτος, που όμως ανήκει στον ανεπτυγμένο κόσμο, στοχεύοντας στην πιλοτική εφαρμογή σε αυτήν, των μέτρων που στην συνέχεια θα εφαρμοσθούν και στις υπόλοιπες χώρες. Πιστεύουν ότι οι φόβοιτων ΔΝΤάκηδων για αποπομπή απο το ευρώ και αδυναμίας πληρωμών του δημοσίου, ήταν υπερβολικοί, καθόσον τα πλούσια κράτη της ευρωζώνης θα μας βοηθούσαν και χωρίς "συμφωνία" διότι δεν θα τολμούσαν να διακινδυνέψουν την κατάρευση το ευρώ. Στην χειρότερη δε περίπτωση που θα το έκαναν, δεν θα ήταν και το τέλος του κόσμου γιατί η χώρα μπορεί κάλιστα να επιζήσει και εκτός ευρώ, ίσως και καλύτερα, μόνη και μακρυά απο τις δεσμεύσεις του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η "συμφωνία" για τους αντι-ΔΝΤάκηδες, ήταν μιά κακή επιλογή στην οποία σύρθηκε η σημερινή κυβέρνηση, εξ' αιτίας της αδυναμίας της, να χειρισθεί την κατάσταση. Η αδυναμία αυτή οδήγησε την χώρα να βρίσκεται σήμερα υπό καθεστώς ιδιότυπης δικτατορίας απο την τρόικα, που μόνο σκοπό έχει, να κάμψει την αντίδραση των Ελλήνων στα νέα μέτρα, που έτσι και αλλοιώς είχαν αποφασισθεί να εφαρμοσθούν σε όλη την Ευρώπη. Η κατάσταση δεν θα βελτιωθεί αλλά αντίθετα θα χειροτερεύει καθε μέρα. Τα λαμόγια που έκλεψαν τα λεφτά του Ελληνικού λαού δεν θα πληρώσουν, αντίθετα θα συνεχίσουν να πλουτίζουν εις βάρος του. Η μόνη σωτηρία είναι η αντίδραση στην "συμφωνία", με γενικευμένες απεργίες και διαδηλώσεις που θα οδηγήσουν στην κατάργηση της και την επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση. Η χώρα έχει προβλήματα, για τα οποία φταίνε αποκλειστικά, αυτοί που μας κυβέρνησαν τα προηγούμενα χρόνια και όχι ο λαός. Δεν πρέπει δε να ξεχνάμε, οτι οι Ελληνες είναι ένας ιδιότυπος λαός που δύσκολα μπαίνει δε καλούπια και ποτέ δεν θα γίνει σαν "αυτούς".

Λέτε να βρισκόμαστε μπροστά σ' έναν νέο εθνικό διχασμό ? Δεν νομίζω. Απλά, ο Ελληνας αρέσκεται να πολιτικολογεί και το κάνει με κάθε ευκαιρία.

Ποιός όμως απο τους παραπάνω δύο έχει δίκιο ? Η ιστορία θα δείξει.

......και η ζωή συνεχίζεται

η ταυτότητα του νεοέλληνα

Τελικά ποιός είναι ο νεοέλληνας? ποιά είναι η ταυτότητά του?

ποιές είναι οι αρχές και οι αξίες της κοινωνίας του? Τι πολιτισμό έχει? Εχει τελικά, παιδεία και οράματα?

Τα ερωτήματα αυτά με ταλανίζουν πολύ τον τελευταίο καιρό και δεν γνωρίζω γιατί. Μήπως, επειδή μεγαλώνω, και αυξάνει η πνευματική μου αναζήτηση? Μήπως, επειδή δεν περνάω όπως παλιά? Μήπως με επηρέασε η οικονομική κρίση? Η μήπως τελικά, έχω και εγώ κρίση ταυτότητας? Δεν ξέρω ! Μπορεί και όλα αυτά.

Αυτό που ξέρω είναι, ότι παρατηρώντας γύρω μου τους συν-νεοέλληνες , διαπιστώνω ενέργειες, πρακτικές και συμπεριφορές που είναι αντιφατικές, ασυνάρτητες και δεν ταυτίζονται με συγκεκριμένη κοσμοθεωρία. Κυμαίνονται από το ένα άκρο στο άλλο. Και όχι μόνο μεταξύ διαφορετικών ατόμων, αλλά και στο ίδιο άτομο, σε διαφορετικές στιγμές της ζωής του. Προσπαθώ να προσδιορίσω την νοοτροπία του νεοέλληνα και δυσκολεύομαι. Και στην συνέχεια αναρωτιέμαι, τι μας ενώνει σαν λαό και επίσης δυσκολεύομαι να απαντήσω.

Φυσικά, δεν μιλώ για τις διαφορές στον χαρακτήρα και την προσωπικότητα, που είναι μοναδικά στον κάθε άνθρωπο, αλλά για αυτά τα χαρακτηριστικά που δημιουργούν τον κοινωνικό ιστό που είναι απαραίτητος για να υπάρξει και να αναπτυχθεί η κάθε κοινωνία. Αναφέρομαι στις αξίες και τις αρχές, που η κάθε κοινωνία διδάσκει στα παιδιά της και τα κοινά οράματα που μοιράζεται. Αναφέρομαι στις κοινές αντιδράσεις,συμπεριφορές και ηθικούς νόμους που έχουν τα μέλη των κοινωνιών που έχουν συνοχή. Αναφέρομαι στον τρόπο με τον οποίον η κάθε κοινωνία, ανάλογα με την ταυτότητά της, επιλέγει τους ηγέτες της και το σύστημα διοίκησης της.

Η απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα είναι πολυσύνθετη και προέρχεται απο τον συγκερασμό πολλών επιστημών, όπως η κοινωνιολογία, η εθνολογία, η κοινωνική ψυχολογία κλπ στοιχεία που πρέπει να αναζητηθούν στην ιστορία του κάθε λαού. Ως ερασιτέχνης λοιπόν μελετητής της ιστορίας των Ελλήνων, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η απάντηση πρέπει να βρίσκεται αφ΄ενός στην πολυσχιδή ανθωπογεωγραφία που συνέθεσε το νεοελληνικό έθνος και αφ' ετέρου στην αδυναμία της νεοελληνικής κοινωνίας να ομογενοποιήσει τις ταυτότητες των πολλαπλών αυτών πληθυσμών σε μία ενιαία νεοελληνική ταυτότητα.

Αλλά ας γίνω πιό σαφής. Το σύγχρονο νεοελληνικό έθνος, δημιουργήθηκε απο την συγχώνευση των διαφόρων πληθυσμών διαφορετικής προέλευσης και ταυτότητας που ζούσαν στον Ελλαδικό χώρο, την περίοδο της δημιουργίας του. Η εξέγερση των πληθυσμών αυτών εναντίον των Τούρκων, είχε μάλλον κοινωνική προέλευση και όχι εθνική, με κύριο στόχο την αντίδραση στην καταπίεση απο τους Τούρκους κατακτητές, αλλά και τους Ελληνες κοτσαμπάσηδες. Ο κύριος κορμός των εξεγερθέντων, δεν είχε την περίοδο εκείνη σαφή εθνική ταυτότητα, ενώ είχε από καιρό χάσει, άλλοι λιγότερο και άλλοι περισσότερο, την πολιτισμική του σχέση με το παρελθόν, ιδιαίτερα το αρχαιοελληνικό, ακόμα και αυτό το όνομά τους, καθόσον οι περισσότεροι από αυτούς αυτοαποκαλούταν Ρωμηοί ή Γραικοί. Καθοριστικό ρόλο σε αυτό, έπαιξαν, η αποκήρυξη της αρχαίας Ελλάδας απο την επίσημη χριστιανική θρησκεία κατά την Βυζαντινή περίοδο και η αγραμματοσύνη στην οποία είχε περιέλθει ο περισσότερος ελληνικός πληθυσμός από τα πρώτα Βυζαντινά χρόνια και μετά.

Εξαίρεση αποτελούσαν, κάποιοι μορφωμένοι κάτοικοι των μεγαλουπόλεων(Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Τραπεζούντα κλπ), οι οποίοι είχαν επίγνωση του παρελθόντος, αρχαίου και Βυζαντινού, μελετούσαν τα συγγράμματα των αρχαίων συγγραφέων και διοργάνωναν συζητήσεις και θεατρικές παραστάσεις σε κλειστούς κύκλους. Δυστυχώς, οι περισσότεροι απο αυτούς, δεν συμμετείχαν στην Ελληνική επανάσταση καθώς δεν την ταύτισαν με την παληγεννεσία του Ελληνικού έθνους.

Το βασικό συνδετικό στοιχείο των εξεγερθέντων ήταν ή θρησκεία και δευτερευόντως ή ελληνική γλώσσα, την οποία, έτσι και αλλοιώς, δεν μιλούσαν όλοι, καθόσον υπήρχαν πληθυσμοί που δεν μιλούσαν ελληνικά αλλά θεωρούσαν τους εαυτούς τους Ρωμηούς (πχ Τουρκόφωνοι Καππαδόκες, Σλαβόφωνοι Μακεδόνες κλπ) και το αντίστροφο (πχ. Τουρκοκρητικοί).

Παρ΄όλα αυτά, κάποια αρχαιοελληνικά στοιχεία πέρασαν στην ταυτότητά των Ελλήνων κατά την διάρκεια της Βυζαντινής και μετέπειτα της Οθωμανικής περιόδου, είτε διότι ενσωματώθηκαν στην ορθόδοξη πίστη είτε περνώντας στην προφορική παράδοση των διαφόρων πληθυσμών. Ο βαθμός ενσωμάτωσης των αρχαιοελληνικών στοιχείων ήταν διαφορετικός απο περιοχή σε περιοχή, έχοντας σχέση με την απομόνωσή τους, την σχέση τους με την εκκλησία και τους επηρεασμούς που δέχθηκαν απο άλλους πολιτισμούς. Ετσι, οι κάτοικοι των νησιών, της Κρήτης και της Νοτίου Πελλοπονήσου, διατήρησαν περισσότερα αρχαιοελληνικά στοιχεία διότι δέχθηκαν λιγότερους επηρεασμούς απο άλλους πολιτισμούς αλλά κυρίως επειδή κατακτήθηκαν κυρίως απο τους Ενετούς, που μέσω της Αναγέννησης διατήρησαν και αυτοί αρκετά τέτοια στοιχεία. Αντίθετα, οι κάτοικοι του εσωτερικού της Μ.Ασίας, δέχθηκαν μεγαλύτερη επίδραση απο την εκκλησία την Βυζαντινή περίοδο και σημαντικές επιροές απο τους λαούς της ανατολής με τους οποίους συνόρευαν και αλληλοεπιδρούσαν.

Το νέο Ελληνικό κράτος λοιπόν, διαμορφώθηκε απο τους παραπάνω ετερόκλιτους ελληνογενείς πληθυσμούς , με τις αποκλίνουσες στην διάρκεια των αιώνων ταυτότητες, οι οποίοι αναμίχθησαν με Βλάχους, Αρβανίτες, Σλαβογενείς, Αθίγγανους κλπ πληθυσμούς του Ελλαδικού χώρου,οι οποίοι, ανεξάρτητα απο την θεωρία καταγωγής που ασπάζεται ο καθένας, είχαν σαφείς και διαφοροποιημένες ταυτότητες .

Και η παληγεννεσία ξεκίνησε. Μιά εθνογέννεση απο την αρχή και με αρκετό νέο υλικό. Ενα σύνολο πληθυσμών με διαφορετικές πολιτισμικές ταυτότητες, ήθη και έθιμα, με διαφορετικό βαθμό ενσωμάτωσης τών προηγούμενων ελληνικών πολιτισμών (αρχαιοελληνικό, ελληνορωμαικό, βυζαντινό) και πολλαπλούς επηρεασμούς απο τους γειτονικούς λαούς.

Η αρχή ήταν δύσκολη. Δυσπιστία έως εχθρότητα μεταξύ των διαφόρων ομάδων. Διαφορετικές συνήθειες, έθιμα καί ήθη, ακόμα και διαφορετικές γλώσσες και διάλεκτοι. Σε κάθε διαφορά και διαφωνία που προέκυπτε, οι περισσότεροι ακολουθούσαν τον οικείο τρόπο. Περιφρουρούσαν τα συμφέροντα της μικρο-ομάδος τους και περιχαρακωνόταν στις τοπικές πρακτικές και συνήθειες. Γιατί σε αυτές, ένοιωθαν περισσότερη ασφάλεια, ή μάλλον μικρότερο κίνδυνο εξαπάτησης. Γιατί απο εξαπάτηση είχαν χορτάσει όλοι τους, ανεξάρτητα απο την καταγωγή και την περιοχή. Ετσι, το τοπικό και κατά συνέπεια το οικογενειακό και το ατομικό έγιναν κυρίαρχα του συλλογικού.

Γιαυτό στην Ελλάδα, ακόμα και σήμερα, όταν συναντάμε κάποιον για πρώτη φορά, τον ρωτάμε απο που είναι. Προσπαθούμε να προσδιορίσουμε το "στίγμα" του.

Οι παραπάνω πολιτισμικές διαφορές, εντάθηκαν ακόμα περισσότερο μεταξύ των διαφόρων κοινωνικών ομάδων. Πλούσιοι εφοπλιστές, βολεμένοι προεστοί και κοτσαμπάσηδες έπρεπε να δημιουργήσουν ένα νέο κράτος μαζί με άτακτους κλεφταρματωλούς και άκληρους ραγιάδες.
Πλούσιοι και δυνατοί, που είχαν επιτέλους το δικό τους κράτος, το δικό τους "μαγαζάκι" απο το οποίο μπορούσαν επιτέλους να κερδίζουν, χωρίς τον έλεγχο της κεντρικής διοίκησης.
Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, την Ελλάδα κλήθηκαν να κυβερνήσουν, στη αρχή Βαυαροί και μετέπειτα Δανοί βασιλείς, που προσπάθησαν να μεταφέρουν την νοοτροπία και τον τρόπο διοίκησης των κρατών τους.

Από τότε, πέρασαν σχεδόν 200 χρόνια και στο διάστημα αυτό, έγινε μεγάλη προσπάθεια ομογενοποίησης και συγχώνευσης των διαφορετικών ταυτοτήτων. Πολλοί επώνυμοι και ανώνυμοι, προσπάθησαν για αυτό. Με πρώτον τον Καποδίστρια. Υιοθετήθηκε κοινή γλώσσα, η οποία άρχισε να διδάσκεται στα σχολεία. Τα ονόματα πολλών πόλεων και τοπονωμίων άλλαξαν και επανήλθαν τα αρχαία ονόματα. Εξελληνίσθησαν πολλά επίθετα και άλλαξαν άλλα τόσα. Αντικοινωνικές πρακτικές, όπως η ληστεία και η ζωοκλοπή, πολεμήθηκαν. Η παιδεία και ο πολιτισμός αναπτύχθηκαν. Οι αρχαίοι συγγραφείς και τα αρχαία Ελληνικά διδάχθηκαν σε γενηές νεοελλήνων. Οι νέοι Ελληνες άρχισαν να ξανασυναντούν το παρελθόν τους.

Παρόλα αυτά, στους περισσότερους απο εμάς, διατηρήθηκαν κάποια πολιτισμικά στοιχεία απο την τοπική μας κουλτούρα, ενώ ταυτόχρονα κάποια στοιχεία μεταφέρθηκαν απο την μια ομάδα στη άλλη, και όχι πάντα τα καλύτερα. Κυρίως όμως παρέμεινε στους περισότερους απο εμάς η δυσπιστία για το "κράτος" μας και η αντιμετώπισή του σαν κάτι ξένου, εχθρικού και μη οικείου, που δεν αφορά όλους μας, αλλά κάποιους λίγους που το ελέγχουν και ανήκουν σε άλλες ομάδες απο την δική μας. Η αντίληψη αυτή ευνοεί τον ατομισμό και όχι την συλλογικότητα και αναδεικνύει τις εσωτερικές μας αντιφάσεις.

Ετσι, μέσα απο αυτήν την πορεία, σήμερα ζούν στον κάθε έναν απο εμάς, σε διαφορετικούς βαθμούς, ο Αριστοτέλης αλλά και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο Λεωνίδας και ο Δεληγιάννης , ο Ιωάννης Ε΄Παλαιολόγος και ο Ιων Δραγούμης. Ζούν μέσα μας, μεταφέροντας όλα όσα αντιπροσωπεύουν και συγκρούονται στην καθημερινή πρακτική του νεοέλληνα. Συγκρούεται ο ορθός λόγος του Αριστοτέλη με την μεταφυσική των πατέρων της εκκλησίας, το αίσθημα δικαίου του Ιουστινιανού με τον κατσαπλιαδισμό των κλεφταρματωλών, η συνέπεια και η αυτοθυσία του Λεωνίδα με την δουλικότητα της Οθωμανικής περιόδου. Η στάση και τα λόγια καθενός απο τους προγόνους μας, μετασχηματίζονται σε αντίροπες ιδεολογίες που συγκρούνται.

Ετσι, σε διάφορες στιγμές της ζωής μας βρίσκονται αντιμέτωποι μέσα μας, ο δυτικός με τον ανατολίτη, το παλληκάρι με τον ψευτόμαγκα, ο συνεπής με ο λαμόγιο, ο τολμηρός με τον βολεμένο, και τόσοι άλλοι που έχουμε όλοι μέσα μας, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό. Και είναι ευκολότερο στον νεοέλληνα απο άλλους λαούς, να αναδείξει ή να υποβαθμίσει, ανάλογα με το περιβάλλον, χαρακτηριστικά όπως η αλληλεγγύη ή ο ατομισμός, η συνέπεια ή το βόλεμα, η τεμπελιά ή η εργατικότητα κλπ που όλοι έχουμε μέσα μας. Είναι εύκολο για τον νεοέλληνα, να σκέφτεται την μια φορά σαν δυτικός και την άλλη σαν ανατολίτης και να επιχειρηματολογεί και για τα δύο, γιατί έχει κάτι και απο τα δύο.

Πολλοί θα υποστηρίξουν ότι αυτή είναι η μαγεία του νεοέλληνα, η συνύπαρξη πολλών και αντιφατικών στοιχείων και πολιτισμών. Συμφωνώ, αρκεί αυτά να οδηγούν κάπου και όχι να παραμένουν στατικά και προσκολλημένα στο παρελθόν, χωρίς να εξελίσσονται. Η εσωτερική σύγκρουση του νεοέλληνα πρέπει κάποια στιγμή να τελειώσει και να επιλέξει τελικά ποιός είναι. Πρέπει κάποια στιγμή να ισοροπήσει όλα αυτά τα πλούσια στοιχεία που διαθέτει και να πιστέψει σε κάτι. Γιατί σήμερα, ο Ελληνας δεν πιστεύει σε τίποτα.

Κάποιοι άλλοι, θα υποστηρίξουν ότι ο Ελληνας είναι "σοφός" λαός. Και για αυτό αντιδρά έτσι. Είναι λαός με ενσωματωμένες στην ταυτότητα του, όλες τις κοροιδίες που υπέστη στην μακραίωνη ιστορία του, όλες τις προδοσίες των "φίλων" συμμάχων και την σχεδόν διαχρονική αδιαφορία των ηγετών του. Είναι λαός πού έμαθε να αμφισβητεί ότι του λένε και να ψάχνει πάντα τι κρύβεται πίσω απο τις υποσχέσεις. Ομως αυτή η "σοφία", λειτούργησε έως τώρα αφαιρετικά για την κοινωνία και δεν δημιούργησε κάτι καινούργιο. Τελικά, οδήγησε στην άρνηση και στην περιχαράκωση και όχι στην σύνθεση και στον συνεργισμό.

Κάποιοι επίσης θα με ρωτήσουν, γιατί επικεντρώνομαι στην ιστορία και όχι στην πολιτική. Αυτή, που ακολούθησαν οι ηγέτες που μας κυβέρνησαν στην σύγχρονη ιστορία, και ίσως αυτοί διαμόρφωσαν την πολισχιδή ταυτότητα του νεοέλληνα. Γιατί απλούστατα, πιστεύω ότι οι ηγέτες και ο τρόπος επιλογής τους, χαρακτηρίζουν τον κάθε λαό και όχι το ανάποδο, ή με άλλα λόγια ο κάθε λαός έχει τους ηγέτες που του αξίζουν. Αλλο πολιτισμό και παιδεία είχαν οι αρχαίοι Αθηναίοι όταν δημιουργούσαν την δημοκρατία και άλλον οι Βυζαντινοί που δεχόταν τον ελέω θεώ αυτοκράτορα.

Αντιλαμβάνομαι , ότι η προσαρμοστικότητα, κύριο χαρακτηριστικό του Ελληνα, έχει καθοδηγήσει πολλά απο αυτά που περιέγραψα. Και ίσως αυτή να ευθύνεται για όλα. Ομως η ιστορία γράφεται απο λαούς και από ανθρώπους που δεν προσαρμόζονται, αλλά αντίθετα διεκδικούν με πείσμα τίς ιδέες τους και την οντότητά τους. Και οι Ελληνες υπήρξαν, σε πολλές στιγμές της ιστορίας, τέτοιοι.

Γράφοντας αυτή την ανάρτηση, άρχισα να συνειδητοποιώ, γιατί το θέμα αυτό, με απασχολεί ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό. Γιατί μάλλον, μέσα μου, αγαπώ αυτόν τον λαό και πιστεύω ότι αξίζει κάτι καλύτερο. Γιατί, τα τελευταία χρόνια, τον βλέπω να ταλαιπωρείται από ανεπαρκείς και διεφθαρμένους ηγέτες, που όμως, αυτός ανέχεται. Και αναρωτιέμαι γιατί ? Τον βλέπω να ταλανίζεται, χωρίς σκοπό και όραμα. Με μόνο στόχο την επιβίωση ή την καλή ζωή. Περιχαρακωμένο σε έναν κοινωνικό αυτισμό και μια εσωστρέφεια, με μόνο σκοπό να δικαιολογεί τα αδικαιολόγητα. Αυτά όμως, δεν προχωράνε μιά κοινωνία, δεν "γεννάνε" νέους δρόμους και δεν αφήνουν τίποτα για τις μελλοντικές γενηές.

Δεν γνωρίζω πώς θα αντιστραφεί αυτή η κατάσταση. Απλά θα ήθελα να δώ κάποια στιγμή τους Ελληνες, να ξαναβρίσκουμε τον βηματισμό μας , να αποβάλλουμε τα συμπλέγματα μας και να διεκδικούμε ξανά την θέση που μας αξίζει στην ιστορία και την κοινωνία των λαών.

θέλει τρόπο και όχι κόπο

Τους τελευταίους μήνες, η χώρα μας ζεί ένα δράμα.

Η έλλειψη ρευστότητας του Ελληνικού κράτους, το οδήγησε στην γνωστή "συμφωνία" με την τρόϊκα, η οποία προσπαθεί να βελτιώσει τα οικονομικά της χώρας μέ θεσμικά (ασφαλιστικό, εργασιακές σχέσεις κλπ) και άμεσα εισπρακτικά μέτρα (περικοπές μισθών στο δημόσιο,συντάξεων, αύξηση ΦΠΑ κλπ). Αντίθετα, η "συμφωνία" δεν στηρίζεται ιδιαίτερα σε έσοδα απο την ανάπτυξη της χώρας και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της διαφθοράς καθόσον η τρόϊκα αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα του Ελληνικού κράτους στις κατευθύνσεις αυτές.

Και σαν να μην έφταναν αυτά, η τρόϊκα έχει επιφορτισθεί με το καθήκον του ελέγχου της "συμφωνίας", αλλοιώς δεν εκταμιεύεται ευρώ.

Η εφαρμογή της παραπάνω "συμφωνίας" πιέζει την Ελληνική κοινωνία να αλλάξει. Και μάλιστα άμεσα. Πίεζει όμως τον Ελληνα να αλλάξει σε θεμελιώδη στοιχεία της οντότητας και της νοοτροπίας του. Τον πιέζει να απαρνηθεί το όνειρο του διορισμού στο δημόσιο η της δημιουργίας του δικού του μικρομάγαζου , τον πιέζει να σταματήσει την φοροδιαφυγή και την ιδεολογία της αρπαχτής, τον πιέζει να γίνει πιό συνεπής, πιό επαγγελματίας και πιό οργανωτικός.

Και ο Ελληνας αντιδρά. Εκλαμβάνει, όλα τα παραπάνω σαν προσπάθεια κάποιων ξένων κέντρων να τον αλλάξουν, να μην είναι πιά Ελληνας, αλλά να γίνει Γερμανός. Και αυτό ο Ελληνας το απεχθάνεται πιό πολύ απο όλα. Και αντιδρά.

Απο την άλλη όμως , αντιλαμβάνεται ότι όντως κάτι δεν πάει καλά σε αυτή τη χώρα. Αντιλαμβάνεται ότι τίποτα δεν λειτουργεί όπως πρέπει, γιατί ζεί εδώ. Γιατί κάθε μέρα, η κάθε συναλλαγή του με το δημόσιο , η κάθε αγορά που κάνει, η κάθε μετακίνηση του, η απάντηση σε κάθε ενέργεια του, τον πληγώνει. Γιατί τίποτα δεν γίνεται όπως πρέπει.
Κάποιες φορές φυσικά, αυτός βολεύεται, αλλά τις αλλες ? που δεν βολεύεται. Τι γίνεται?

Και γιαυτό ο Ελληνας είναι μπερδεμένος. Δεν ξέρει τι να κάνει. Το μέσα του, τού φωνάζει " έξω η τρόϊκα απο την Ελλάδα και ας πτωχεύσουμε. Τουλάχιστον, θα έχουμε αξιοπρέπεια". Από την άλλη όμως, η λογική του, τού ψιθυρίζει "μήπως τελικά έχουν δίκιο και δε γίνεται αλλοιώς".

Και η εσωτερική σύγκρουση συνεχίζεται.

Εμείς δεν είμασταν ποτέ σαν αυτούς. "θέλει τρόπο, και όχι κόπο" μας διδάσκει η ιστορία μας, κυρίως η νεότερη. Η κοινωνία μας δεν στηριζόταν ποτέ στην συστηματική και πολλή δουλειά. Στηριζόταν στην εφευρετικότητα και την προσαρμοστικότητα. Και έτσι επιβιώναμε για αιώνες. Πού είναι τώρα το δαιμόνιο του Ελληνα? Πώς την πατήσαμε έτσι και μας πιέζουν τώρα να γίνουμε κάτι που δεν είμαστε?

Παρατηρώντας τον Ελληνα, διαπιστώνω ότι μάλλον τα τελευταία 30-40 χρόνια αλλάξαμε τον "τρόπο". Η ιστορία, μας διδάσκει ότι "θέλει τρόπο και όχι κόπο", αλλά όχι αυτόν τον τρόπο.
Η κοινωνία παλιότερα, εκθίαζε το παλληκάρι, ενώ τώρα υμνεί τον μάγκα. Εκθίαζε την ντομπροσύνη ενώ τώρα τον καταφερτζή. Παλιότερα, το δαιμόνιο του Ελληνα δημιουργούσε μεγιστάνες που στήριζαν το Ελληνικό κράτος, ενώ τώρα λαμόγια που απομυζούν το Ελληνικό κράτος. Πλέον, η εφευρετικότητα του Ελληνα εξαντλείται στους τρόπους με τους οποίους θα ευνοηθεί εις βάρος των υπολοίπων. Το πείσμα του για επιτυχία μετατράπηκε σε οχαδελφισμό και βόλεμα.

Μήπως πρέπει να κάνουμε έναν επαναπροσδιορισμό ως κοινωνία? Μήπως πρέπει να επανεξετάσουμε τις αξίες μας και τις αρχές μας? Μήπως πρέπει να ξαναδούμε τους εαυτούς μας?

Μήπως, πρέπει να ξαναβρούμε τον "τρόπο" ? Γιατί ο "κόπος " δεν μας πάει.

σωθήκαμε

Αδέλφια σωθήκαμε.
Βρέθηκε η λύση για να ξεπεράσουμε τα οικονομικά προβλήματα της χώρας και να αποφύγουμε τα μέτρα της τρόικας. Σταματήστε να σπάτε τα κεφάλια σας.
Η λύση βρέθηκε στην μακρυνή Ινδία.
Ινδός γκουρού υποστηρίζει ότι τα τελευταία 70 χρόνια, δεν τρώει, δεν πίνει νερό και δεν πάει τουαλέτα. Επιστήμονες που τον εξέτασαν και τον είχαν σε καραντίνα επι δυο εβδομάδες, επιβεβαίωσαν το γεγονός. Εκτιμούν δε, ότι μάλλον παίρνει την ενέργεια που χρειάζεται απο τον ήλιο.
Προτείνω στόν κ.Παπανδρέου να πάει στην Ινδία (τόσα ταξείδια έχει κάνει) και να πείσει τον γκουρού να έρθει στην Ελλάδα για να μας εκπαιδεύσει στην μέθοδό του.
Ηλιο έχουμε άπειρο.
Πρός θεού, δεν προτείνω να κόψουμε εντελώς το φαί και το ποτό. Να το περιορίσουμε. Θα τρώμε, μόνο όταν πηγαίνουμε στις ταβέρνες για να διασκεδάσουμε, 1-2 φορές την εβδομάδα. Τις υπόλοιπες ημέρες όχι. Αναλογισθείτε. Οχι πιά άγχος για το τι θα φάμε, πότε θα ψωνίσουμε, αν είναι ακριβή η τομάτα. Τέρμα τα πιάτα, τα απορυπαντικά, ο χαμένος χρόνος για το μαγείρεμα. Στο κάτω-κάτω, το καθημερινό φαγητό είναι μιά πράξη ανάγκης και όχι διασκέδασης, που δεν θα μας ενοχλήσει αν λείψει απο την ζωή μας.
Υπολογίζω ότι σε 5-6 χρόνια θα έχουμε ξωφλήσει το χρέος των 300 δις, ενώ απο εκεί και πέρα θα έχουμε πλεόνασμα 40-50 δις τον χρόνο.
Με τέτοιο πλεόνασμα, θα ζούμε σα βασιληάδες. Ασε που θα μπορούμε, αν θέλουμε, να εκδικηθούμε όλους αυτούς που μας ταλαιπώρησαν τα προηγούμενα χρόνια. Θα βγούμε στις διεθνείς αγορές, σαν επενδυτές πιά. Μπορεί να γίνουμε και κερδοσκόποι.
Αδέλφια, λαμπρές μέρες περιμένουν τον Ελληνισμό.

πόσοι είναι τελικά ;

Αναπάντητο πλανιέται τα τελευταία χρόνια στήν Ελληνική κοινωνία αλλά και στίς αρχές, το ερώτημα : πόσοι είναι τελικά οι δημόσοι υπάλληλοι αυτής της χώρας και ποιοί ;

Το Υπουργείο Εσωτερικών, μετά από φιλότιμες προσπάθεις ετών, δέν κατάφερε τελικά να προσδιορίσει τον αριθμό τους. Ολημερίς τους μέτραγαν, την νύκτα βγαίναν κι άλλοι.

Τελικά οι φωστήρες της δημόσιας διοίκησης, υπό την πίεση της τρόικας να απαντήσουν σε αυτό το βασανιστικό ερώτημα, κατέληξαν στην εξής μέθοδο :

Μία συγκεκριμένη ημέρα αυτού του μήνα, όλοι οι δημόσοι υπάλληλοι αυτού του κράτους θα πρέπει να μπούν σε κάποια συγκεκριμένη ιστοσελίδα και να συμπληρώσουν τα στοιχεία τους (όνομα, υπηρεσία κλπ). Μετά την οικειοθελή αυτή καταγραφή, θα συνεχίσουν να πληρώνονται μόνο αυτοί που δηλώθηκαν.

Ολη η κοινωνία περιμένει με αγωνία τα αποτελέσματα.

Ε, ρε γλέντια.

αγορές και πολιτική

Είναι πιά προφανές ότι βρισκόμαστε σε πόλεμο. Εναν παγκόσμιο οικονομικό πόλεμο.

Αγορές εναντίον πολιτικής.

Είναι αλήθεια, ότι οι αγορές βγήκαν αρκετά ενισχυμένες απο την περυσινή οικονομική κρίση, διότι παρ' όλο που αναστάτωσαν όλον τον πλανήτη με δικές τους κερδοσκοπικές πρακτικές, καμμία κυβέρνηση ή πολιτικός δεν επιχείρησε να βάλει κανόνες στο παιχνίδι. Κάτι ψέλισε ο Ομπάμα αλλά τίποτα δεν έγινε επι της ουσίας. Ο κόσμος τους διατηρήθηκε αναλλοίωτος. Και τώρα επιχειρούν τον δεύτερο γύρο της κρίσης, ξεκινώντας απο την ανίσχυρη Ελλάδα, αλλά με στόχους σαφώς πιό φιλόδοξους.

Ποιές είναι όμως αυτές οι "αγορές" που καθορίζουν την τύχη του κόσμου? Ποιοί είναι αυτοί που τις χειρίζονται, που όλοι τους φοβούνται και κανείς δεν μπορεί να τους αγγίξει?

Οι "αγορές", φυσικά έχουν ονοματεπώνυμα, όχι τόσο γνωστά και προβεβλημένα όσο των πολιτικών και οι ενέργειές τους δεν ακολουθούν κανόνες διαφάνειας και προβολής. Πρόκειται στην ουσία, για έναν μικρό αριθμό χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που εδρεύουν κυρίως στις ΗΠΑ και στην Βρετανία, στελεχωμένες απο ανθρώπους χωρίς αίσθημα πατρίδας και μόνο στόχο το κέρδος. Παρ' όλα αυτά, οι εταιρείες αυτές εχουν πολύ σαφείς απόψεις για την οικονομία, την κοινωνία και τις ανθρώπινες σχέσεις, που καθορίζονται κυρίως απο την Αγγλοσαξωνική προτεσταντική κουλτούρα των στελεχών τους και την αντίληψη περί εργασίας και κοινωνίας που προέρχονται απο αυτήν.

Ο στόχος τους σαφής. Παγκόσμια αποδοχή των απόψεων τους και μετατροπή όλου του πλανήτη σε ένα απέραντο εργοτάξιο που θα ζεί και θα εργάζεται, υπό τον φόβο των spreads, της ισοτιμίας των νομισμάτων και της πορείας των χρηματιστηρίων. Ενας κόσμος που θα γυρνάει γύρω απο αυτούς. Με το αζημίωτο φυσικά.

Ετσι λοιπόν, την περίοδο αυτή, οι αγορές νοιώθοντας αρκετά ισχυρές, θέλουν να τελειώνουν πιά με την πολιτική. Να δείξουν στον κόσμο ποιός τελικά κάνει κουμάντο σε αυτόν τον κόσμο. Οτι μπορεί να αναδεικνύουν ή να οδηγούν στην κατάρευση εταιρείες, τράπεζες και κράτη, ανάλογα με τις κερδοσκοπικές τους προθέσεις, χωρίς να μπορεί κανείς άλλος μηχανισμός να ανατρέψει τα σχέδια τους.

Για τον σκοπό αυτό, αναδεικνύουν ή εφευρίσκουν τάσεις, ανακαλύπτουν οικονομικά κενά, διοχετεύουν φήμες και ιστορίες για να κατευθύνουν τα οικονομικά μεγέθη εκεί που θέλουν. Είναι χαρακτηριστικό, ότι η αρχική πτώση κατά 10% της Wall Street στις 7/5/10 που αποδόθηκε απο τις "αγορές" στις ταραχές στην Ελλάδα οι οποίες θα ενεργοποιούσαν μιά γενικευμένη εξέγερση στον Ευρωπαικό Νότο, αποδείχθηκε τελικά ότι προέρχοταν από λάθος στελέχους του χρηματιστηρίου που αντι για 24 εκατ , πληκτρολόγησε 24 δις δολλάρια, σε πώληση μετοχών της Stanley Morgan.

Η Ελλάδα φυσικά, δεν ευθύνεται για τόν πόλεμο αυτό και ήταν απλά η κερκόπορτα που οδήγησε τους κερδοσκόπους στην αποσταθεροποίηση του ευρώ. Τα προβλήματα της Ελληνικής οικονομίας ανέδειξαν την αδυναμία της Ευρωζώνης να ορθώσει συντεταγμένες χρηματο-οικονομικές πολιτικές και να πείσει ότι ακολουθεί ενιαία οικονομική στρατηγική.

Ομως οι παραπάνω εξελίσεις, δεν πρέπει σε καμμία περίπτωση να μας εφησυχάζουν ούτε να μας βάζουν σε σκέψεις για αναστολή των μέτρων, διότι η οικονομία και η κοινωνία της χώρας είναι όντως για κλάμματα. Οχι απέναντι στις διεθνείς αγορές αλλά απέναντι στους πολίτες της. Και αν μας χάριζαν όλα τα χρέη μας, η έλλειψη ανάπτυξης και η αναποτελεσματικότητα του κράτους θα δημιουργούσαν πάλι νέα. Το επίπεδο ζωής των Ελλήνων και των υπηρεσιών του κράτους θα παρέμενε χαμηλό και η ζούγκλα της καθημερινής επιβίωσης, υψηλή. Μαζί και η ανασφάλεια . Η ανασφάλεια που επεξεργάζεται λύσεις επιβίωσης, όχι πάντα νόμιμες.

Ανεξάρτητα με τα παραπάνω, η Ελλάδα πρέπει να αλλάξει. Οχι μόνο οικονομικά αλλά και κοινωνικά. Ισως η ευκαιρία είναι ακόμα σημαντικότερη, γιατί όλος ο πλανήτης είναι σε κρίση. Και η κρίση γεννά ευκαιρίες.