ενδοσκόπηση της κρίσης

Έχω ξαναγράψει την άποψη μου για την οικονομική κρίση αλλά και για το μνημόνιο.

Όσον αφορά την κρίση, πιστεύω ότι είναι κρίση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος και δεν προκλήθηκε από την χώρα μας, αλλά οφείλεται στον λάθος τρόπο με τον οποίον αναπτύχθηκαν οι οικονομίες των  ανεπτυγμένων κρατών. Για τον λόγο αυτό, η κρίση θα λυθεί μόνο με αναδιάταξη του ίδιου του συστήματος, αναθεωρώντας τους κανόνες της παγκοσμιοποίησης και των χρηματοοικονομικών προϊόντων (supreme, swaps κλπ παράγωγα). Τα προϊόντα αυτά, δημιούργησαν νέο πλασματικό χρήμα, το οποίο ανακυκλώθηκε πολλές φορές διαμορφώνοντας μία παγκόσμια οικονομία-φούσκα την οποία ελέγχουν αυτοί που τροφοδοτούν την αγορά με αυτά τα προϊόντα. Η παγκοσμιοποίηση έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε αυτό, καθώς επέτρεψε την διασπορά τού πλασματικού χρήματος σε όλον τον πλανήτη χωρίς κανόνες και έλεγχο, δίνοντας μια παροδική αίσθηση ανεξάντλητων κεφαλαίων, ευημερίας και καταναλωτισμού. Η παγκόσμια παραγωγή αυξήθηκε, στην βάση ενός παγκόσμιου ανταγωνισμού που  ενίσχυε τον ισχυρότερο και τον φθηνότερο, εγκλωβίζοντας όλους τους ενδιάμεσους ανάμεσα στην  τεχνολογική βελτίωση (που προϋποθέτει νέο χρήμα) ή την μείωση του κόστους (που προϋποθέτει μείωση μισθών και εργασιακών δικαιωμάτων). Η παγκοσμιοποίηση της δημοκρατίας, του κράτους πρόνοιας και της ευημερίας αναβλήθηκαν για το μέλλον, ενώ το παγκόσμιο χωριό της ελευθερίας και της αλληλοβοήθειας των λαών μετασχηματίσθηκε  σε ένα παγκόσμιο εργοτάξιο.  

Τα μνημόνια που επιβλήθηκαν στην Ελλάδα επικεντρώθηκαν σε δημοσιονομικά μέτρα (μειώσεις μισθών, αύξηση φορολογίας κλπ) και όχι θεσμικά (φοροδιαφυγή, διαφθορά, αναδιοργάνωση του κράτους κλπ) εντείνοντας την ύφεση και την ανεργία χωρίς καμία αναπτυξιακή προοπτική. Τα μέτρα αυτά οδηγούν ουσιαστικά στην διάρρηξη του κοινωνικού ιστού της χώρας και τους Έλληνες στα πρόθυρα της κοινωνικής έκρηξης. Η εμμονή της Τρόικας στα μέτρα λιτότητας, παρά τα αρνητικά τους αποτελέσματα, παραπέμπει σε τιμωρητική διάθεση με στόχο την οικονομική επικυριαρχία και όχι σε βελτίωση της οικονομίας.

Η περιβόητη ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας επιδιώκεται να βελτιωθεί μέσω της μείωσης του κόστους εργασίας, ενώ είναι έκδηλο ότι χωρίς οργανωτική αναδιάρθρωση του κράτους, βελτίωση των υποδομών και εισαγωγή τεχνολογίας και τεχνογνωσίας το μόνο που θα επιτευχθεί, είναι η παρά πέρα συρρίκνωσή της. Στις ανεπτυγμένες οικονομίες, η ανταγωνιστικότητα προέρχεται από την τεχνολογία-τεχνογνωσία και το υψηλό marketing και όχι από το χαμηλό κόστος εργασίας, που είναι μικρό ποσοστό του συνολικού κόστους παραγωγής. Ειδικότερα, σε οικονομίες σαν την Ελληνική, που στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό σε εισαγωγές α' και β' υλών από το εξωτερικό, η μείωση του κόστους παραγωγής γίνεται ακόμα ανελαστικότερη. Πιστεύω ακράδαντα ότι η αύξηση της ανταγωνιστικότητας των Ελληνικών προϊόντων, δεν θα προέλθει από την μείωση της τιμής πώλησης τους, αλλά από την βελτίωση της ποιότητάς τους και την ανάπτυξη του επαγγελματισμού των Ελλήνων που θα τοποθετήσουν τα προϊόντα μας σε υψηλότερη κατηγορία, από αυτή που βρίσκονται σήμερα, στον διεθνή  ανταγωνισμό.

Αντίστοιχα, οι βελτιώσεις στην οικονομία μας θα έρθουν κυρίως από θεσμικά μέτρα, τα οποία θα απελευθερώσουν την δημιουργικότητα του Έλληνα και θα ευνοήσουν νέες επενδύσεις. Οι οικονομίες δεν αναπτύσσονται, ούτε με ιδιωτικοποιήσεις "φιλέτων", που έτσι και αλλιώς αφήνουν κέρδη στο κράτος, ούτε με μεγάλες επενδύσεις πολυεθνικών, που έρχονται για να πάρουν από την οικονομία και όχι να δώσουν. Οι οικονομίες των κρατών της περιφέρειας, σαν την Ελλάδα αναπτύσσονται κυρίως από μικρομεσαίες και μεσαίες εθνικές επιχειρήσεις που καταφέρνουν να παράγουν ανταγωνιστικά εξαγώγιμα προϊόντα, υψηλής ποιότητας και προστιθέμενης αξίας, τα οποία πωλούνται στις διεθνείς αγορές σε υψηλότερες τιμές από τα αντίστοιχα προϊόντα των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών. Η Ελληνική οικονομία χρειάζεται βελτίωση του branding των προϊόντων της και όχι μείωση του κόστους παραγωγής τους.

Η συνταγή λοιπόν είναι λάθος και θα πρέπει να αλλάξει.

Οι οικονομικές κρίσεις είναι μέρος του συστήματος, το οποίο τις χρησιμοποιεί για να αναδιατάσσεται, αφομοιώνοντας τις οικονομικές, γεωπολιτικές και τεχνολογικές αλλαγές της προηγούμενης περιόδου. Παρ' όλα αυτά εκτιμώ ότι αυτή η κρίση θα ξεπερασθεί πολύ δύσκολα, διότι υπάρχει πλέον το στοιχείο της παγκόσμιας αλληλεπίδρασης που δεν υπήρχε στο παρελθόν. Το ασφαλιστικό ταμείο των Νορβηγών ψαράδων είναι συνδεδεμένο με την παραγωγικότητα της σόγιας  της Αργεντινής, καθώς έχει επενδύσει σε μετοχές της μεγαλύτερης εταιρείας παραγωγής της. Η παγκόσμια αλληλεπίδραση ευνόησε την κυριαρχία των αγορών στην πολιτική που περιπλέκει ακόμα περισσότερο την δυνατότητα αναδιάταξης του συστήματος.

Αυτή την περίοδο, οι ισχυρές οικονομίες (Γερμανία, ΗΠΑ) προσπαθούν να αξιοποιήσουν την κρίση και να ισχυροποιήσουν την θέση τους στην παγκόσμια οικονομική σκακιέρα, εις βάρος των περιφερειακών οικονομιών, ενώ οι αναδυόμενες οικονομίες (Κίνα, Ινδία, Ρωσία κλπ) προσπαθούν και αυτές να μπουν στην σκακιέρα, εις βάρος των λαών τους. Όμως, παράλληλα με τις κινήσεις αυτές, η κρίση που δεν επιλύεται, εξαπλώνεται σαν γάγγραινα και προβλέπω ότι σύντομα θα φτάσει στην καρδιά της παγκόσμιας οικονομίας, την Γερμανία, την Αγγλία και τις ΗΠΑ ενώ δεν θα αφήσει ανεπηρέαστες ούτε και τις αναδυόμενες οικονομίες. Και τότε; τι γίνεται τότε, αν όλοι έχουν και από ένα μνημόνιο;  

Για τον λόγο αυτό και ανεξάρτητα με την εξέλιξη της κρίσης και την εξεύρεση η όχι παγκόσμιας λύσης, η χώρα μας πρέπει να προχωρήσει στηριζόμενη στις δικές της δυνάμεις. 

Πιστεύω ότι η χώρα έχει δύο δρόμους. Ο ένας είναι αυτός της απομόνωσης, με συντεταγμένη αποχώρηση από την ΕΕ, επιστροφή σε εθνικό νόμισμα ,  επαναφορά δασμών και έλεγχο εισαγωγών-εξαγωγών. Η κυβέρνηση που θα υπάρχει τότε, θα πρέπει να συντονίσει την ανασυγκρότηση της χώρας, με κατάλληλους χειρισμούς του νέου νομίσματος και κάποιων ενισχύσεων που μπορεί να διασφαλίσει από την ΕΕ λόγω της αποχώρησης από το ευρώ. Το βασικό πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει η χώρα θα είναι η έλλειψη συναλλάγματος  για εισαγωγές  απαραίτητων αγαθών (φάρμακα, καύσιμα κλπ) καθώς το ισοζύγιο εισαγωγών-εξαγωγών είναι αρνητικό και φυσικά κανείς δεν θα μας δανείζει, τουλάχιστον κατά το πρώτο διάστημα. Τον πρώτο καιρό, θα ακολουθήσει κοινωνική αναταραχή και μετανάστευση προς το εξωτερικό, ενώ αυτοί που θα παραμείνουν θα επικεντρωθούν σε εξαγωγικούς τομείς που μπορούν να υποστηριχθούν από την Ελληνική τεχνολογία-τεχνογνωσία (γεωργία, τουρισμός) . Παρ' όλα αυτά, η υποτίμηση του νέου νομίσματος θα ξανακάνει τα Ελληνικά προϊόντα ανταγωνιστικά και μέσα σε λίγα χρόνια, η χώρα θα σταθεροποιήσει την οικονομία της στα πραγματικά της επίπεδα. Στην πορεία αυτή, η χώρα θα βρεθεί μόνη και θα πρέπει αναζητήσει νέους συμμάχους  και να επαναπροσδιορίσει την γεωπολιτική της θέση, χωρίς εθνικές απώλειες. 

Ο δεύτερος δρόμος είναι αυτός της υπομονής με στόχο την αναδιάταξη του μνημονίου μέσα από τους θεσμούς της ΕΕ, μέσω συμμαχιών με τα άλλα κράτη της περιφέρειας. Μέχρι να επιτευχθεί αυτό, η  λιτότητα θα συνεχισθεί, το ίδιο και η ύφεση και η ανεργία. Το ευρώ θα συνεχίζει να πιέζει την οικονομία μας, που για να γίνει ανταγωνιστική θα πρέπει να  επικεντρωθεί στην υψηλή ποιότητα και στην βελτίωση της παραγωγικότητας με εισαγωγή τεχνολογίας-τεχνογνωσίας από το εξωτερικό. Η οικονομία θα συνεχίσει να είναι συνδεδεμένη με την ΕΕ και η βελτίωση της θα εξαρτάται αποκλειστικά από αναθεωρήσεις που θα γίνουν στα πλαίσια της ΕΕ. Η πορεία της χώρας θα καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις των ισχυρών της Ευρώπης, στις οποίες η πολιτική ηγεσία της χώρας δεν θα μπορεί να αντισταθεί. Σε αντιστάθμισμα αυτών, η ΕΕ θα διασφαλίζει την μη πτώχευση της χώρας και σε σημαντικό βαθμό την διατήρηση της γεωπολιτικής της σταθερότητας.

Όποιον από τους παραπάνω δύο δρόμους ακολουθήσουμε, είναι σίγουρο ότι κάποια πράγματα στην Ελλάδα πρέπει να αλλάξουν :

• Το κράτος πρέπει να ανασυγκροτηθεί με γνώμονα την παραγωγικότητα των υπηρεσιών του και την εξυπηρέτηση των πολιτών.
• Η φοροδιαφυγή και η διαφθορά πρέπει να παταχθούν καθώς δεν "χωράνε" πια στην οικονομία.
• Η χώρα πρέπει να επιστρέψει στην παραγωγή εξαγώγιμων προϊόντων και υπηρεσιών, περιορίζοντας την οικονομία της κατανάλωσης (εμπορικά καταστήματα, εστίαση κλπ).

Εγώ προσωπικά, συνεχίζω να πιστεύω ότι τα πράγματα στην χώρα μπορούν να πάνε καλύτερα, διότι απλά δεν μπορούνε να πάνε χειρότερα. Η Ελλάδα, είναι σε όλους τους τομείς σε τέτοιο χάλι, που η κάθε μικρή δράση στην σωστή κατεύθυνση θα συνιστά σημαντική βελτίωση. 

Εκτός από αυτό, συνεχίζω ακόμα να πιστεύω στον Ελληνα, που είναι ικανός για το χειρότερο αλλά και για το καλύτερο.

Ας ξεκινήσουμε από απλά πράγματα, όπως η σοβαρότητα, η συνέπεια και η συνέχεια.
Όχι μόνο από τους πολιτικούς αλλά από όλους μας.

παιχνίδια εξουσίας

Έχουν γραφεί πολλά για αυτήν την κρίση και τα αίτια που την δημιούργησαν.

Κάποιοι υποστηρίζουν, ότι είναι μία συστημική κρίση του παγκοσμιοποιημένου  νεοφιλελευθερισμού και θα ξεπερασθεί μόνο με επαναπροσδιορισμό του μοντέλου, ενώ οι πιο αισιόδοξοι πιστεύουν ότι πρόκειται για άλλη μία από τις περιοδικές κρίσεις του καπιταλισμού, ο οποίος θα φροντίσει για την αυτορύθμιση του. Άλλοι πιστεύουν ότι προέρχεται από την  ασύδοτη ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού συστήματος, ενώ οι λάτρεις της γεωπολιτικής υποστηρίζουν ότι απλά ο καπιταλισμός προσπαθεί να αναδιοργανωθεί αφομοιώνοντας τις αναδυόμενες οικονομίες. Τέλος κάποιοι λίγοι, αναφέρουν ότι η οικονομική κρίση ήταν το αποτέλεσμα των ανεύθυνων πολιτικών υπερδανεισμού των ανεπτυγμένων κρατών, που προσπαθούσαν  να διατηρήσουν ένα υψηλό βιωτικό επίπεδο, το οποίο όμως δεν ανταποκρίνεται πια στην δυνατότητα των οικονομιών τους.

Όσον αφορά το εύρος της κρίσης, οι απόψεις επίσης διίστανται, με κάποιους να υποστηρίζουν ότι η κρίση επικεντρώνεται μόνο στην περιφέρεια της Ευρώπης, άλλους ότι θα επεκταθεί σταδιακά σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες, ενώ κάποιοι άλλοι, ότι ως συστημική κρίση αφορά όλον τον πλανήτη.

Όποια και να είναι τα αίτια της κρίσης, βιώνουμε όλοι την αδυναμία του συστήματος να ανακάμψει. Ειδικότερα στην Ευρώπη, το κοινό νόμισμα αφαιρεί την δυνατότητα αντίδρασης από τα πιο αδύναμα κράτη, ενώ η πολιτική του σκληρού ευρώ που ακολουθείται από την ΕΚΤ επιδεινώνει την κατάσταση.

Διανύουμε ήδη τον 5ο χρόνο της κρίσης και η απάντηση της ΕΕ ήταν λιτότητα και δημοσιονομική σταθερότητα σε μια προσπάθεια  επιβολής εσωτερικής υποτίμησης στα προβληματικά κράτη-μέλη  με παράλληλη διατήρηση χαμηλού πληθωρισμού και σκληρού νομίσματος.Τα αποτελέσματα τα ξέρουμε όλοι : ύφεση και ανεργία με κίνδυνο κοινωνικών εκρήξεων και αποσύνθεσης της ΕΕ.

Γιατί όμως αυτή η προσκόληση στην πολιτική του σκληρού ευρώ και της λιτότητας, ενώ η αντίθετη πολιτική μπορεί να είχε ευεργετικά αποτελέσματα στην υπέρβαση της κρίσης ; 

Από την αρχή αυτής αυτής της κρίσης, σπάω το κεφάλι μου να κατανοήσω την σκοπιμότητα της πολιτικής αυτής και την θρησκευτικού τύπου εμμονή των οικονομικά ισχυρών κρατών της Ευρώπης (Γερμανία, Αυστρία, Φινλανδία, Ολλανδία) σε αυτοκαταστροφικές πρακτικές.

Γιατί, τα κράτη αυτά, με προεξέχοντα την Γερμανία, δεν συμφωνούν στην έκδοση νέου χρήματος ή ευρωομολόγου που θα αντιστρέψει την ύφεση και θα βοηθήσει τις αδύναμες οικονομίες να βγουν από το τέλμα στο οποίο έχουν περιέλθει ; Νέο χρήμα, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ακόμα και για την μείωση του χρέους αυτών των κρατών και να αποδείξει στις "αγορές" την στήριξη της ΕΕ στην οικονομία της. Γιατί δεν κάνουν, ότι και οι Αμερικάνοι, που από την αρχή της κρίσης έχουν εκδώσει  νέο χρήμα, καταφέρνοντας να αναχαιτίσουν την κρίση και να ανακόψουν την ανεργία ;

Επιπλέον αυτού, η υποτίμηση του ευρώ, που θα ακολουθήσει την έκδοση νέου χρήματος θα έκανε ανταγωνιστικότερες τις οικονομίες  των αδύναμων κρατών, αυξάνοντας τις εξαγωγές τους, ενώ θα ενίσχυε τις εξαγωγές ακόμα και της Γερμανίας. Ας μην ξεχνάμε, ότι το τρομακτικό πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου της Γερμανίας (1,74 τρις ευρώ) προέρχεται κατά 75% από τα κράτη μέλη της ΕΕ και δεν είναι σίγουρο ότι θα μπορέσει εύκολα να κατευθυνθεί σε νέες αγορές (Κίνα, Ρωσία κλπ) αν η Ευρωζώνη καταρρεύσει.

Η αιτιολογία ότι η αύξηση των επιτοκίων που θα ακολουθήσει την έκδοση νέου χρήματος θα αυξήσει τους τόκους των δανείων της Γερμανίας δεν με πείθει, καθώς η χρηματοδότηση των αδύναμων οικονομιών από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας τους κοστίζει πολύ περισσότερο. Η δε αύξηση του πληθωρισμού που πιθανά να ακολουθήσει, δεν νομίζω ότι σήμερα δικαιολογεί εμμονές του μεσοπολέμου ή άλλες συσχετίσεις (άνοδος του νεοναζισμού) που μάλλον ευνοούνται περισσότερο  απο την πολιτική λιτότητας που εφαρμόζεται.

Έχω συζητήσει  το θέμα αυτό με αρκετούς οικονομολόγους, φίλους και συνεργάτες, μερικοί από τους οποίους διαπρεπείς στον τομέα τους, αλλά αξιόπιστη απάντηση οικονομικής φύσεως δεν πήρα, οπότε αναπόφευκτα άρχισα να αναζητώ την απάντηση στον χώρο της πολιτικής, της γεωστρατηγικής ακόμα και της κοινωνικής ψυχολογίας.

Αν υπάρχει λαός με ισχυρό συλλογικό ασυνείδητο, αυτός είναι ο Γερμανικός, στον οποίον τα στερεότυπα της πειθαρχίας, της τιμωρίας και του καθήκοντος εύκολα μετατρέπονται σε κοινούς κανόνες περί δικαίου με κοινά υποκείμενα (αναξιόπιστοι Γάλλοι, κηφήνες Εβραίοι, τεμπέληδες Νότιοι κλπ) και διαχρονικό υπόβαθρο την δική τους ανωτερότητα (ικανότητα, εργατικότητα κλπ).Οι Γερμανοί πάντα μπέρδευαν την ευημερία με την ισχύ ή μάλλον θεωρούσαν την δεύτερη σαν προϋπόθεση για την πρώτη, που όμως αφορούσε μόνο τους ίδιους που ως εργατικοί και πειθαρχημένοι την δικαιούταν. Οι άλλοι λαοί είχαν να διαλέξουν ανάμεσα στον Κεάδα και τον εκ γερμανισμό.

Παρ' όλα αυτά, το Γερμανικό ασυνείδητο, δεν δικαιολογεί από μόνο του, την σκληρή νομισματική πολιτική της ΕΕ, απλά υποβοηθά στην σχηματοποίηση των άλλοθι του σε κοινωνική απαίτηση. Όσο περνάει ο καιρός, με την κρίση να βαθαίνει και να επεκτείνεται και σε άλλα Ευρωπαϊκά κράτη, τόσο εδραιώνεται η πεποίθηση μου, ότι η κρίση χρησιμοποιείται από την Γερμανία για την εγκαθίδρυση της ισχύος της στην Ευρωπαϊκή ήπειρο. Η αποδυνάμωση των αδυνάτων ευνοεί την ενδυνάμωση των ισχυρών. Όμως, πως βοηθάει το σκληρό ευρώ σε αυτό, όταν σταδιακά θα αποδυναμώσει και την ίδια την Γερμανία ;

Μήπως τελικά, η Γερμανία επιδιώκει κάτι μεγαλύτερο από τον εκ γερμανισμό της Ευρώπης, τον οποίον σε μεγάλο βαθμό έχει ήδη καταφέρει;

Αρχίζω να πιστεύω ότι η διατήρηση του ευρώ ως σκληρού νομίσματος αλλά κυρίως ώς σταθερού (αντιπληθωριστικού) νομίσματος , στοχεύει οικονομικά σε έναν και μόνο στόχο : την καθιέρωση του ευρώ ως παγκόσμιου ανταλλακτικού νομίσματος αντικαθιστώντας το δολάριο στις συναλλαγές πετρελαίου, χρυσού κλπ διεθνών αγαθών. Η πρόσφατη αίτηση της Γερμανίας για επαναπατρισμό, μέρος του χρυσού της (300 από 1500 τν) από τις ΗΠΑ και όλου του χρυσού της (364 τν) από την Γαλλία, που οι νικητές του β' παγκοσμίου πολέμου είχαν "δεσμεύσει" από το θησαυροφυλάκιο τους, συνηγορεί στην σκέψη αυτή. Η Γερμανία φοβάται (ή ενδόμυχα επιδιώκει) την μετάδοση της κρίσης στην Γαλλία και ετοιμάζεται για την αντιπαράθεση της με τις ΗΠΑ.

Ας μην έχουμε αυταπάτες, η Γερμανία διαμόρφωσε ένα νέο-αποικιακό μοντέλο, αξιοποιώντας τις δομές της ΕΕ και του ευρώ, βασισμένο στην παγκοσμιοποίηση και στις αρχές του νεοφιλελευθερισμού και δεν θα επιτρέψει εύκολα την αμφισβήτηση του. Ο στόχος  της, απλός και διαχρονικός, είναι η διεκδίκηση ρόλου υπερδύναμης  στον πλανήτη.

Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, δεν αποδυνάμωσε μόνο την Ρωσία αλλά και τις ΗΠΑ που προσπάθησαν με τον παραδοσιακό τρόπο της επέμβασης, να επιβάλλουν τα γεωστρατηγικά τους συμφέροντα, με πολύ υψηλό κόστος για την οικονομία τους. Η αποδυνάμωση των δύο υπερδυνάμεων έδωσε την δυνατότητα ανάπτυξης σε περιφερειακές οικονομίες (Κίνα, Ινδία, Βραζιλία κλπ) στηριζόμενες στο χαμηλό εργατικό κόστος, διαμορφώνοντας όμως παράλληλα κενό υπερδύναμης στον πλανήτη. Το κενό αυτό αναπτέρωσε τις φιλοδοξίες κάποιων ισχυρών (Γερμανία, Κίνα) ή μεγάλων κρατών (Ινδία, Τουρκία) να παίξουν ένα σημαντικότερο ρόλο στην παγκόσμια σκακιέρα.

Στην προσπάθεια τους αυτή, οι Γερμανοί από μόνοι τους είναι αφ΄ ενός "μικροί" (82 εκατ. κάτοικοι με 3,2 τρις ευρώ ΑΕΠ) σε σχέση με άλλες δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα) και αφ' ετέρου ξυπνούν σε όλον τον πλανήτη, μνήμες από το πρόσφατο παρελθόν. Αντίθετα, η ΕΕ, ως ελεγχόμενη ενδοχώρα της Γερμανίας, έχει σημαντικά μεγαλύτερα μεγέθη (500 εκατ κάτοικοι με 15,8 τρις ευρώ ΑΕΠ) και ιδανικό παρελθόν (συνεργασία, δημοκρατία, ισοτιμία κλπ) που δεν προκαλεί τους άλλους λαούς.

Όμως, η γεωπολιτική είναι ένα παιχνίδι, το οποίο δεν παίζει κανείς μόνος του και πρέπει να διακατέχεται από ρεαλισμό, διότι το κάθε συναίσθημα, είτε φόβος είτε αλαζονεία, δημιουργεί σχεδόν σίγουρη αποτυχία. Νομίζω ότι για άλλη μιά φορά, οι Γερμανοί θα αποδειχθούν ο τραγικός λαός της Ευρώπης που με την αλλαζονία του καταστρέφει τους γύρω του και στο τέλος τον ίδιο τον εαυτο του.

Αλήθεια, δεν προβληματίζονται οι φωστήρες του Βερολίνου για την αντίδραση των παραδοσιακών υπερδυνάμεων (ΗΠΑ, Ρωσσία) στην διαφαινόμενη, απο την αρχή της δημιουργίας του ευρώ, διεκδίκηση ρόλου παγκόσμιας υπερδύναμης απο την Γερμανία; Δεν αναρωτιούνται, μήπως οι απαλλαγμένοι απο σύνδρομα Αμερικάνοι, τους έχουν στήσει  την παγίδα που θα τους καταστρέψει ; Μήπως η αλαζονία, έχει τυφλώσει για άλλη μιά φορά τους Γερμανούς και δεν βλέπουν ότι η κρίση μπορεί να στοχεύει αυτούς ; Μήπως, το άρμα της κυριαρχίας τους στους υπόλοιπους Ευρωπαϊκούς λαούς αποδειχθεί τελικά ο δούρειος ίππος της καταστροφής τους;

Cyprus delenda est

Πέρασε ήδη μία εβδομάδα από τότε που το Eurogroup αποφάσισε το "κούρεμα" των καταθέσεων στις Κυπριακές τράπεζες και ακόμα δεν έχω κατανοήσει την ουσία της απόφασης αυτής.

Η Κύπρος λένε, ότι έχει συσσωρεύει 25 δισ καταθέσεων Ρώσων ολιγαρχών, πολλές από τις οποίες είναι αμφιβόλου προέλευσης. Όμως, το Λουξεμβούργο έχει συσσωρεύσει ακόμα περισσότερες, το δε City του Λονδίνου μάλλον κατέχει την πρωτιά, όχι μόνο σε καταθέσεις αλλά και σε επενδύσεις από τέτοιο χρήμα, ενώ καταθέσεις Ρώσων σταθμεύουν ακόμα και σε Γερμανικές τράπεζες.

Η υποκρισία σε όλο της το μεγαλείο. Οι  Ρώσοι  ολιγάρχες, που έχουν καταθέσεις σε Κυπριακές τράπεζες, για τους οποίους κόπτονται οι πιστωτές μας, είναι οι ίδιοι άνθρωποι με τους οποίους συναλλάσσονται, αυξάνοντας το εμπορικό ισοζύγιο ΕΕ-Ρωσίας και οι ίδιοι άνθρωποι, τους οποίους καλούν να επενδύσουν στην ΕΕ. Τα  χρήματα αυτά είναι τα ίδια κεφάλαια, πού όταν κατατίθενται  στην Κύπρο θεωρούνται προϊόν εγκλήματος, ενώ όταν κατευθύνονται στο Λουξεμβούργο μετατρέπονται σε αποθεματικά κεφάλαια και στην Γερμανία σε προσέλκυση επενδύσεων. Προσωπικά, η μόνη διαφορά που αντιλαμβάνομαι στο θέμα αυτό, μεταξύ Λουξεμβούργου και Κύπρου, είναι ότι στο πρώτο μιλάνε Γερμανικά ενώ στην δεύτερη Ελληνικά.

Άραγε, πώς λύνει το πρόβλημα του "μαύρου" χρήματος ή απόφαση αυτή του Eurogroup ; Σταματάει την παραγωγή του "μαύρου" χρήματος ή απλά αλλάζει τον διαχειριστή του,  αφού παραχθεί; Mάλλον το δεύτερο. Διότι, υποθέτω ότι τα κεφάλαια αυτά, δεν θα σταματήσουν να είναι "μαύρα" όταν φύγουν από την Κύπρο, απλά θα αξιοποιηθούν σε φιλικότερους προορισμούς (πχ. Λετονία, Λουξεμβούργο).

Η Κύπρος, τα τελευταία χρόνια στήριξε τη οικονομία της στον τουρισμό και στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Και τα κατάφερε καλά. Μάλλον καλύτερα από όλους τους υπόλοιπους Νοτιοευρωπαίους, οι οποίοι παραμένοντας εγκλωβισμένοι στην προσπάθεια βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας τους, συνεθλίβησαν ανάμεσα στην τεχνολογικά υπέρτερη Γερμανία και στις αναδυόμενες αγορές του φτηνού εργατικού κόστους. Αντίθετα, η Κύπρος εκμεταλλεύθηκε τον παγκοσμιοποιημένο νεοφιλελευθερισμό και δημιούργησε ένα επιτυχημένο οικονομικό μοντέλο, χωρίς εξαρτήσεις από κάποιον συγκεκριμένο οικονομικό πόλο. Ακολούθησε πολυεπίπεδη πολιτική, που κινούταν μεταξύ ΕΕ, Ρωσίας και ΗΠΑ με έντονη ευελιξία (συμφωνία με Ισραήλ για υδρογονάνθρακες) και κατάφερε να διατηρήσει υψηλό βιωτικό επίπεδο, ελεγχόμενο δημόσιο έλλειμμα (6,3 % ΑΕΠ) και σχετικά χαμηλό δανεισμό (δημόσιο χρέος στο 72% ΑΕΠ). Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, η Κύπρος ανακαλύπτει και υδρογονάνθρακες που την μετατρέπουν σε πολύφερνη νύφη, ενισχύοντας την γεωστρατηγική της υπόσταση και την προοπτική να μετατραπεί σε ανεξάρτητο οικονομικό κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου.

Όμως αυτό δεν έγινε αποδεκτό. Η Κύπρος με την πολιτική της αυτή, κατάφερε να ενσαρκώσει την απόκλιση από τον οικονομικό και κοινωνικό κανόνα που οι ισχυροί Γερμανοί θέλουν να επιβάλουν στην Ευρώπη. Για φαντασθείτε, το κάθε κράτος της Ευρωπαϊκής περιφέρειας, να προσπαθούσε να κάνει το ίδιο, ανακαλύπτοντας νέους τομείς οικονομικής ανάπτυξης, παρακάμπτοντας την έννοια της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας και κατά συνέπεια την Γερμανική πρωτοκαθεδρία ; Θα κατέρρεε  όλο το μοντέλο μετατροπής της Ευρώπης σε Γερμανική ενδοχώρα, που με τόσο κόπο δομήθηκε σε διάρκεια δεκαετιών.

και έτσι αποφασίσθηκε : Cyprus delenda est.

Και σαν νέος Σκιπίων, ο Herr Σοϊμπλε  πυροδοτεί την εκδικητική μανία εναντίον της Κύπρου, στο όνομα των Γερμανών φορολογούμενων, που σαν σύγχρονοι λεγεωνάριοι θριαμβολογούν πάνω στα αποκαΐδια της έρημης Κύπρου. Επιτέλους, η τάξη αποκαταστάθηκε!

Ας μην έχουμε αυταπάτες. Ένα νέο αποικιακό μοντέλο έχει ήδη γεννηθεί. Όπως τους προηγούμενους αιώνες οι τότε αποικιοκράτες στήριζαν το εγχείρημα τους στον εκπολιτισμό των ιθαγενών και οι μετέπειτα ιμπεριαλιστές στην εγκαθίδρυση της δημοκρατίας, οι σύγχρονοι αποικιοκράτες επικαλούνται την εξυγίανση της οικονομίας.

Οι Κύπριοι πολιτικοί έκαναν σίγουρα λάθη, ειδικά αν γνώριζαν τις προθέσεις του Eurogroup εδώ και καιρό και δεν προετοίμασαν το plan B, αξιοποιώντας την γεωστρατηγική τους θέση και τα αποθέματα των υδρογονανθράκων. Εκτός αυτού, όταν ήρθε η ώρα της κρίσης, λειτούργησαν συναισθηματικά και όχι ρεαλιστικά. Παρ' όλα αυτά, εγώ πιστεύω ότι έπραξαν σωστά διότι η αντίδραση τους αυτή, ακόμα και αν αποτύχει, εξέφρασε τον Κυπριακό λαό δίνοντας του μια αίσθηση αξιοπρέπειας.

Όλη η ιστορία της ανθρωπότητας, είναι γεμάτη μάχες χαμένες εκ' των προτέρων (Θερμοπύλες, Κοσσυφοπέδιο, Πέτα κλπ), που όμως δόθηκαν. Για την τιμή των όπλων ; Για την ανάδειξη της αντίδρασης ; Για την εμψύχωση των υπολοίπων ; Όποια και να ήταν η αιτία, οι μάχες αυτές δόθηκαν και έμειναν στην ιστορία, η οποία μετέτρεψε την ήττα σε νίκη.

Τις ώρες αυτές, η Κύπρος δίνει στο Eurogroup, την ύστατη μάχη και κανείς δεν γνωρίζει το αποτέλεσμα. Εγώ ελπίζω, η αντίδραση της Κύπρου, να σηματοδοτήσει την αρχή της αμφισβήτησης του νέο αποικιακού μοντέλου της Γερμανίας από τους υπόλοιπους Ευρωπαίους που ίσως οδηγήσει στον επαναπροσδιορισμό της ΕΕ σε αυτήν που ονειρευτήκαμε : στην Ευρώπη της αλληλεγγύης, του κοινωνικού κράτους, της ευημερίας των πολιτών και της ισοτιμίας των κρατών και να απομακρυνθεί από την Ευρώπη της ανταγωνιστικότητας, της λιτότητας και της κυριαρχίας των ισχυρών.

Ο φόβος νίκησε τον θυμό

Οι τελευταίες εκλογές της 17ης Ιουνίου, διαμόρφωσαν ένα νέο πολιτικό δίπολο, με παληά πολιτικά υλικά. Η ΝΔ συσπείρωσε τους συντηρητικούς ψηφοφόρους καλλιεργώντας τον φόβο της πτώχευσης και της επιστροφής στην δραχμή, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ συγκέντρωσε τους απελπισμένους, που ο θυμός τους ώθησε να ψηφίσουν αντισυστημικά.

Τα δύο νέα, μεγάλα πλέον κόμματα, χρησιμοποίησαν τα δύο αυτά κυρίαρχα συναισθήματα, τον φόβο και τον θυμό, για να επενδύσουν στην δημιουργία ενός νέου κύκλου δικομματισμού της χώρας.
Η τραγικότητα του διλήμματος των πολιτών σε αυτές τις εκλογές, ήταν ότι τα μεν δυο κόμματα που έφεραν την χώρα σε αυτή την κατάσταση (ΝΔ και ΠΑΣΟΚ) προβλήθηκαν ώς παράγοντες σταθερότητας και υπευθυνότητας, το δε άλλο κόμμα που διεκδικούσε την εξουσία (ΣΥΡΙΖΑ), ώς ριζοσπάστες μεταρυθμιστές με προτάσεις υψηλού ρίσκου και χαμηλής πιθανότητας επιτυχίας.

Σε όλη την προεκλογική περίοδο, τα δύο αυτά κόμματα (ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ), στόχευσαν επιτυχημένα το θυμικό του Ελληνα, επιβεβαιώνοντας για άλλη μιά φορά, την άριστη δυνατότητα των διεκδικητών της εξουσίας να διαχειρίζονται την πολιτική ανωριμότητα πολλών συμπολιτών μας. Ομως, αυτή την φορά έκαναν λάθος, διότι διαμόρφωσαν ένα πολιτικό σκηνικό που πολύ γρήγορα θα στραφεί εναντιον τους.

Η ΝΔ θα κληθεί να σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας, με το αποδυναμωμένο και σπαρασσόμενο ΠΑΣΟΚ και την φοβική ΔΗΜΑΡ, με στόχο την επιστροφή στο fair play της ΕΕ και την διαχείριση του μνημονίου πρός φιλολαϊκότερη κατεύθυνση με άρωμα ανάπτυξης. Οσο όμως επιτυχημένοι και να είναι στην επίτευξη αυτών των στόχων, ο ΣΥΡΙΖΑ θα τους περιμένει στο απέναντι πεζοδρόμιο, συνεχίζοντας την διέγερση του θυμού των απελπισμένων, οι οποίοι τους επόμενους μήνες θα πολλαπλασιάζονται. Κάθε λάθος, αστοχία ή αδυναμία της διαπραγμάτευσης θα γίνεται σημαία αντιπαράθεσης, με αποτέλεσμα την γρήγορη φθορά της νέας κυβέρνησης και των κομμάτων που την απαρτίζουν. Και όταν η φθορά μεγαλώσει, θα έρθει η ώρα που ο θυμός θα πάρει την εκδίκηση του απο τον φόβο και θα  κληθεί ο Αλέξης να μας δείξει πόσα απίδια πιάνει ο σάκος.

Και τότε, θα αρχίσουν τα δύσκολα. Οι εταίροι της ΕΕ θα έχουν ήδη διαπραγματευθεί με την κυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ και θα έχουν ήδη ελαφρύνει το μνημόνιο με μιά 3η έκδοση, και θα δυσκολευθούν ιδιαίτερα να επανέλθουν σε νέα διαπραγμάτευση. Το κλίμα θα επιβαρυνθεί περισσότερο, αν οι εξελίξεις σε Ισπανία και Ιταλία είναι αρνητικές  και το αντι-νοτιοευρωπαϊκό μένος των Βορειοευρωπαίων έχει εκτιναχθεί στα ύψη.

Ο Αλέξης τότε θα έχει να επιλέξει ανάμεσα σε δύο δρόμους. Ο ένας δρόμος είναι αυτός της μετωπικής σύγκρουσης με τους κουρασμένους απο εμάς εταίρους, ο οποίος εκτιμώ ότι θα οδηγήσει σε ρήξη με άγνωστες επιπτώσεις, ενώ ο άλλος δρόμος είναι ο γνωστός δρόμος της κωλοτούμπας, πού θα οδηγήσει την Ελληνική κοινωνία σε πλήρη απογοήτευση, με επίσης άγνωστες επιπτώσεις.

Το μόνο απίδι που θα έχει τότε ο σάκος του Αλέξη, είναι η αλλαγή του κλίματος στην Ευρώπη και η εμπέδωση της συστημικότητας της κρίσης, απο τους ισχυρούς της Ευρώπης με υιοθέτηση άλλων στρατηγικών. Μόνο που το απίδι αυτό θα είναι μόνο ένα και αυτοί που θα το διεκδικούν, πολλοί.

Για να αποφύγουμε την παραπάνω εξέλιξη, τα Ελληνικά κόμματα θα πρέπει επιτέλους να κινηθούν με μεγάλη προσοχή, σοβαρότητα, υπευθυνότητα και ρεαλισμό. Η μέν κυβέρνηση που θα προκύψει, θα πρέπει να σχεδιάσει και να υλοποιήσει την επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου με τέτοιο τρόπο που να ικανοποιήσει τον Ελληνικό λαό αλλά και τους εταίρους μας στην ΕΕ . Η δε  αντιπολίτευση θα πρέπει να λειτουργήσει με τέτοιο τρόπο που να δίνει διαπραγματευτικό επιχείρημα στην κυβέρνηση, χωρίς όμως να την απαξιώνει στο εσωτερικό της χώρας.

Βασική προυπόθεση για την επιτυχία της νέας κυβέρνησης είναι να δώσει πολύ γρήγορα στο εσωτερικό της χώρας, το στίγμα της ανασυγκρότησης και της δικαιότερης λειτουργίας των θεσμών. Θα πρέπει να επιλέξει τα ισοδύναμα μέτρα, που θα ελαφρύνουν τους σωστούς φορολογούμενους Ελληνες, μεταφέροντας τα βάρη στους φοροφυγάδες και τους κρατικοδίαιτους. Επιπλέον, θα πρέπει να προχωρήσει τάχιστα στην λήψη μέτρων για την καταπολέμηση της διαφθοράς και της ανομίας, έτσι ώστε να επανέλθει το αίσθημα δικαίου και ασφάλειας στην Ελληνική κοινωνία. Τέλος, θα πρέπει επειγόντως να αρχίσει την ανασυγκρότηση της δημόσιας διοίκησης με γνώμονα την αποτελεσματικότητα και να πάρει αναπτυξιακά μέτρα για την τόνωση της οικονομίας και μείωση της ανεργίας.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αλλάξει γρήγορα το κλίμα της κατήφειας και της μιζέριας που έχει κυριαρχήσει τα τελευταία δύο χρόνια στην Ελληνική κοινωνία. Είναι όμως επίσης σημαντικό να αρχίσουν οι Ελληνες να συνειδητοποιούν, ότι ο παρασιτισμός στο κράτος και η προσμονή του απομηχανής θεού δεν οδηγούν πιά πουθενά.

η ζαριά του Τσίπρα

Πρέπει να ομολογήσω ότι τό αποτελέσμα των εκλογών της 6ης Μαΐου, με άφησε ικανοποιημένο. Οι Ελληνες επιτέλους αντέδρασαν, τα δύο πρώην μεγάλα κόμματα καταψηφίστηκαν και ο πολιτικός χάρτης της χώρας ανατράπηκε πλήρως.

Πρέπει επίσης να ομολογήσω, ότι δεν περίμενα, ούτε τόσο χαμηλά ποσοστά του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ,ούτε τόσο υψηλά ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ και της Χρυσής Αυγής. Όμως το μήνυμα εδόθη, και μάλιστα με τον καλύτερο τρόπο, και προς το εξωτερικό και προς το εσωτερικό.

προς το εξωτερικό, εστάλη το μήνυμα ότι οι Ελληνες δεν αντέχουν άλλες θυσίες χωρίς προοπτική εξόδου από την κρίση και αμφισβητούν ότι η συνταγή της λιτότητας και της δημοσιονομικής πειθαρχίας μπορεί  να έχει θετική εξέλιξη. Το αποτέλεσμα των εκλογών ξεκίνησε στην ουσία την αναδιαπραγμάτευση των όρων του μνημονίου, δίνοντας ταυτόχρονα το έναυσμα στους υπόλοιπους λαούς της Ευρωπαϊκής περιφέρειας για μετατροπή της κρίσης χρέους σε κρίση ανυπακοής στην αδιέξοδη συνταγή που ακολουθείται.

προς το εσωτερικό,  όπου κανένα από τα κόμματα, νέα ή παλαιά, δεν έπεισε τους  Ελληνες ότι μπορεί να κυβερνήσει μόνο του, οι πολιτικοί αρχηγοί εισέπραξαν την αντίθεση των Ελλήνων προς το μνημόνιο αναγκάζοντας ήδη το ΠΑΣΟΚ και την ΝΔ να κατεβάσουν τους τόνους της μνημονιακής πολιτικής τους.

Ο αδιαμφισβήτητος νικητής των εκλογών ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ που επέλεξε το σωστό  μείγμα  ευρωπαϊσμού και αντιμνημονίου που εξέφρασε τον Ελληνικό λαό : "Υπέρ του ευρώ αλλά μέχρι ενός ορίου θυσιών και εναντίον του μνημονίου το οποίο, αν δεν δεχθείτε να αναδιαρθρώσετε, μπορούμε ακόμα και να το καταγγείλουμε". Η διαφαινόμενη νίκη του Ολάντ στην Γαλλία, βοήθησε σαφώς τον ΣΥΡΙΖΑ και τα λοιπά "αντιμνημονιακά" κόμματα καθώς ο νέος πλέον, πρόεδρος της Γαλλίας, αμφισβητεί την στείρα λιτότητα και προτείνει αναπτυξιακά μέτρα και βελτίωση του συμφώνου σταθερότητας. Η ρητορική του ΣΥΡΙΖΑ επίσης ευνοήθηκε από την ασάφεια της πρωτόγνωρης αυτής κρίσης (ενιαίο νόμισμα χωρίς ενιαία οικονομική πολιτική, έλλειμμα θεσμών ΟΝΕ κλπ) και την αδυναμία των απανταχού ειδικών να προβλέψουν τις επιπτώσεις της όποιας επόμενης κίνησης. Κανείς δεν μπορεί να εκτιμήσει με βεβαιότητα τι θα σημάνει η έξοδος της Ελλάδος από το ευρώ, αλλά ούτε και να προβλέψει ποιές δράσεις θα απομακρύνουν με βεβαιότητα την κρίση. Αντίθετα, οι περισσότεροι αξιωματούχοι του ΔΝΤ, ΕΕ κλπ φορέων εξουσίας, διαπιστώνουν ότι η συνταγή αντιμετώπισης της κρίσης χρέους της Ελλάδας και των λοιπών κρατών της περιφέρειας της Ευρώπης δεν έχει αποτέλεσμα.

Είναι σαφές ότι ο κ.Τσίπρας αρνήθηκε να συμμετάσχει σε κυβέρνηση συνεργασίας, όχι για να μην προδώσει τους ψηφοφόρους του, αλλά κυρίως επειδή οι δημοσκοπήσεις μετά τις εκλογές είναι θετικές για τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο κ.Τσίπρας ελπίζει σε περαιτέρω αποδυνάμωση του ΠΑΣΟΚ,  συρίκνωση της ΔΗΜΑΡ κλπ μικρών αριστερών κομμάτων, καθώς και μετακίνηση "αντιμνημονιακών" ψηφοφόρων απο το αχαρτογράφητο κόμμα του κ.Καμμένου, στοχεύοντας ότι στις επόμενες εκλογές τα ποσοστά του κόμματος του θα είναι βελτιωμένα. Πόσο όμως; Θα μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση ή θα βρεθούμε στην ίδια κατάσταση, με τον ο ΣΥΡΙΖΑ να ειναι 1ο κόμμα και την ΝΔ να ακολουθεί;

ο κ.Τσίπρας, με την άρνηση του να συμμετέχει σε κυβένηση συνεργασίας, έριξε μιά ζαριά.

έριξε μιά ζαριά για το αποτέλεσμα των επόμενων εκλογών, πιστεύοντας σε αύξηση των ποσοστών του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ κάποια απο τα στελέχη του ελπίζουν ακόμα και σε αυτοδυναμία. Η ζαριά αυτή έχει τον κίνδυνο, το αποτέλεσμα να είναι ακριβώς το αντίθετο απο αυτό που ελπίζει, καθώς η στάση του μπορεί να τρομάξει πολλούς απο τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ στις τελευταίες εκλογές, επαναφέροντας τους στον φυσικό τους χώρο. Ας μην ξεχνάμε, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ της 6ης Μαίου, περιλαμβάνει κατά 50% πρώην ψηφοφόρους ΠΑΣΟΚ και κατά 20% πρώην ψηφοφόρους της ΝΔ.

έριξε μιά ζαριά για την δυνατότητα επαναδιαπραγμάτευσης του μνημονίου ελπίζοντας ότι η αντιμνημονιακή δυναμική της κάλπης σε συνδυασμό με την εκλογή Ολάντ και τα κακά αποτελέσματα των περιφερειακών εκλογών στην Γερμανία, θα φοβίσουν τους υπέρμαχους της λιτότητας και θα οδηγήσουν σε αναδιάταξη του μνημονίου. Η ζαριά αυτή δείχνει ότι μπορεί να ευοδωθεί, αρκεί να μήν ξεπερασθούν τα όρια της στείρας πολεμικής (μονομερής κατάργηση κλπ αντι-ευρωπαική ρητορία) που θα οδηγήσουν σε ρήξη με τους εταίρους.

έριξε μια ζαριά για την πορεία της χώρας, ελπίζοντας ότι η εκλογή αριστερής κυβέρνησης  και η επιτυχής αναδιάταξη του μνημονίου, θα πυροδοτήσουν θεσμικές αλλαγές στην κοινωνία, το κράτος και την οικονομία, τις οποίες θα αγκαλιάσουν οι Ελληνες οδηγώντας την χώρα έξω απο την κρίση. Ομως, ο κ.Τσίπρας δεν γνωρίζει με ακρίβεια, τι προσδοκούν οι Ελληνες απο αυτόν. Συμμετοχή στην αλλαγή της χώρας, με προσπάθεια, θυσίες και αλλαγή νοοτροπίας ή απλά επαναφορά της χώρας στην προγενέστερη κατάσταση.   

τέλος, έριξε μια ζαριά για τον ίδιον και το πολιτικό του μέλλον, καθώς αν αποτύχει θα οδηγήσει το κόμμα του στην μάχη του 3% και τον ίδιο στην αφάνεια του πρώην αρχηγού που έχασε μιά ιστορική ευκαιρία.

Ο δρόμος ώς τις 17 Ιουνίου θα είναι δύσκολος, γεμάτος απο κινδυνολογία των ΜΜΕ, απειλές των ξένων και δημιουργία κλίματος ανασφάλειας στον λαό. Η σοβαρότητα, ο ρεαλισμός και το αίσθημα ασφάλειας για την επόμενη ημέρα, θα καθορίσουν την επιτυχία ή όχι της ζαριάς. Η άποψη, ότι τα δύο μεγάλα κόμματα επιδίωκαν να εγκλωβίσουν τον ΣΥΡΙΖΑ σε κυβέρνηση συνεργασίας, με στόχο να τον αποδομήσουν δεν με βρίσκει σύμφωνο, διότι η πορεία αυτής της κυβέρνησης εξαρτόταν απο τις προγραμματικές θέσεις και τις κόκκινες γραμμές που με ρεαλισμό θα μπορούσε να επιβάλλει ο κ.Τσίπρας. Σε κάθε περίπτωση, η πιθανότερη κατάληξη των εκλογών της 17ης Ιουνίου, θα είναι και πάλι η ανάγκη σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας, με την διαφορά, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι 1ο κόμμα.

Η κυβέρνηση της αριστεράς δεν με αφήνει αδιάφορο, αντίθετα την υποστηρίζω με πάθος. Ομως η κυβέρνηση της αριστεράς που εγώ επιθυμώ, προυποθέτει ξεκάθαρες απόψεις που χωρίς σοφιστίες και ιδεολογήματα θα περιγράφουν στον κόσμο από τώρα, τους στόχους και τις απαιτήσεις της επόμενης ημέρας. Θα δώσει όραμα αλλά όχι ψευδαισθήσεις και θα οριοθετήσει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του κάθε ενός.

Ο κ.Τσίπρας, θα πρέπει να αποδείξει ότι τα ζάρια που έριξε σύριζα στον γκρεμό, θα κάτσουν σε στέρεο έδαφος και δεν θα πέσουν στον γκρεμό. Γιατί, αν τα ζάρια πέσουν στον γκρεμό, η αριστερά, όχι μόνο θα έχει χάσει μιά ιστορική ευκαιρία να σηματοδοτήσει την πορεία αυτής της χώρας αλλά θα χρεωθεί και τα δεινά της.

τι θα γίνει στις 7 Μαίου;

Εκλογές της 6ης Μαίου 2012. Οι πιο δύσκολες και καθοριστικές για την πορεία της χώρας εδώ και πολλές δεκαετίες.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ρευστότητα. Τα δύο «μεγάλα» κόμματα (ΠαΣοΚ και ΝΔ) εμφανίζονται με χαμηλά ποσοστά και οι αρχηγοί τους αγωνίζονται μέχρι την τελευταία στιγμή να συσπειρώσουν τους οπαδούς τους. Τα «μικρά» κόμματα ανεβαίνουν, ενώ τα νέα κόμματα που έχουν εμφανισθεί, παρουσιάζουν επίσης υψηλά δημοσκοπικά ποσοστά.

Πώς θα ψηφίσουν οι Έλληνες και τι θα γίνει στις 7 Μαίου; Τι συνεργασίες θα προκύψουν την επομένη των εκλογών και ποια κόμματα θα εμφανιστούν από το παράθυρο στην νέα κυβέρνηση, παρ’ όλο που καταψηφίσθηκαν από τον λαό; Κυρίως όμως, τι πολιτική εξόδου απο τη κρίση, θα εφαρμόσει η νέα κυβέρνηση;

Τα παραπάνω ερωτήματα βασανίζουν τους 'Ελληνες, καθώς προσπαθούν να βρούν τι θα ρίξουν στην κάλπη.

Οσον αφορά, την επόμενη κυβέρνηση, νομίζω ότι τα πιθανότερα σενάρια είναι τα εξής :

Σενάριο 1ο
Η ΝΔ παίρνει κοντά στο 35% και πλησιάζει την αυτοδυναμία.
Σε αυτή την περίπτωση, πιστεύω ότι ο Σαμαράς θα απορρίψει κάθε συνεργασία και θα προκαλέσει νέες εκλογές με στόχο την επίτευξη αυτοδυναμίας. Στο σενάριο αυτό δίνω πιθανότητα < 5%.

Σενάριο 2ο
Η ΝΔ παίρνει 30-35% και το ΠαΣοΚ πάνω από 20% και τα δύο κόμματα μαζί, έχουν άνετη πλειοψηφία. Αν τα δύο «μεγάλα» κόμματα πάρουν αυτά τα ποσοστά, τότε κάποια απο τα "οριακά" κόμματα (ΔΗΣΥ, Δράση, ΛΑΟΣ) δεν θα μπούν στην Βουλή. Το ΠαΣοΚ θα αισθανθεί δικαιωμένο και  η ΝΔ θα συρθεί, σε σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας μαζί του και μάλιστα με πρωθυπουργό άτομο κοινής αποδοχής και όχι τον Σαμαρά. Αρκετά πιθανό σενάριο.

Σενάριο 3ο
Η ΝΔ παίρνει κοντά στο 30% και το ΠαΣοΚ λιγότερο από 20% αλλά τα δύο κόμματα μαζί, έχουν πλειοψηφία. Στην περίπτωση αυτή, θα μπουν στην Βουλή περισσότερα μικρά κόμματα και η ΝΔ θα προσπαθήσει να αποφύγει συνεργασία με το ΠαΣοΚ, επιχειρώντας κυβέρνηση συνεργασίας με τα λοιπά δεξιά κόμματα που θα μπούν στην Βουλή (Ανεξάρτητοι Έλληνες, ΛΑΟΣ, ΔΗΣΥ και Δράση). Η προσπάθεια αυτή πιστεύω ότι έχει μικρές πιθανότητες να ευοδωθεί και η ΝΔ θα οδηγηθεί στον σχηματισμό κυβέρνησης με το ΠαΣοΚ, με τον Σαμαρά πρωθυπουργό. Το πιθανότερο σενάριο.

Σενάριο 4ο
Η ΝΔ παίρνει λιγότερο από 30% και το ΠαΣοΚ περισσότερο από 20% με μικρή διαφορά από την ΝΔ αλλά με άθροισμα των δύο κομμάτων που να δίνει πλειοψηφία. Η ΝΔ θα επιχειρήσει συνεργασία με το ΠαΣοΚ, το οποίο θα νοιώθει νικητής και θα αρνηθεί με σκοπό να πάρει με την σειρά του την εντολή και να σχηματίσει κυβέρνηση με τα αριστερά κόμματα. Σχετικά απίθανο σενάριο.

Σενάριο 5ο
Η ΝΔ παίρνει λιγότερο από 30% και το ΠαΣοΚ λιγότερο από 20% και δεν μπορούν να σχηματίσουν μαζί κυβέρνηση. Μετά από διερευνητικές εντολές σε ΝΔ και ΠαΣοΚ, η εντολή φτάνει στο 3ο κόμμα (πιθανότατα ΣΥΡΙΖΑ) το οποίο θα προσπαθήσει να σχηματίσει κυβέρνηση «αντιμνημονιακών» αριστερών κομμάτων με την στήριξη ή ανοχή των Ανεξαρτήτων Ελλήνων. Στο σενάριο αυτό καθοριστικό ρόλο θα παίξει η στάση του ΚΚΕ, χωρίς το οποίο τα «κουκιά» δεν φτάνουν. Το επιθυμητό σενάριο για πολλούς 'Ελληνες, αλλά με λίγες πιθανότητες να συμβεί, διότι το ΚΚΕ φαίνεται ότι δεν θα κάνει τελικά την υπέρβαση αλλά θα λειτουργήσει για άλλη μιά φορά συντηρητικά.

Οι πολιτικές των κομμάτων σε σχέση με το μνημόνιο και την ΕΕ μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρείς κατευθύνσεις :

1. Διατήρηση και πλήρης σεβασμός του υπάρχοντος μνημονίου, με μικρές παραχωρήσεις της τρόϊκας όταν τα πράγματα φτάνουν στο απροχώρητο : ΝΔ, ΠαΣοΚ, ΔΗΣΥ, Δράση.

2. Απόρριψη του μνημονίου αλλά με παραμονή της χώρας στο ευρώ και κύριο στόχο την αναδιαπραγμάτευση του σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βάθος : ΣΥΡΙΖΑ, ΔΗΜΑΡ, Ανεξάρτητοι Έλληνες, Οικολόγοι και άλλα μικρότερα κόμματα, με διαφοροποιήσεις στις πρακτικές και μέθοδους διαπραγμάτευσης.

3. Απόρριψη του μνημονίου και έξοδο από ευρώ-ΕΕ : ΚΚΕ
Τα υπάκουα «μνημονιακά» κόμματα που ευαγγελίζονται την ομαλή ευρωπαϊκή πορεία της χώρας και ωρύονται ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος εξόδου απο την κρίση, έχουν έναν μεγάλο κίνδυνο : την αλλαγή της πολιτικής που υποστηρίζουν, με πρωτοβουλία της ΕΕ, λόγω αλλαγής συσχετισμών μετά τις Γαλλικές εκλογές και πιθανή πίεση από κινητοποιήσεις σε Ιταλία, Ισπανία κλπ. Θεωρώ, ότι η Γερμανία είναι πλέον απομονωμένη όσο ποτέ και ακόμα και οι ίδιοι έχουν πλέον πεισθεί ότι η συνταγή της λιτότητας τροφοδοτεί την ύφεση, χωρίς προοπτική ανάκαμψης σε καμμία χώρα της ευρωζώνης.

Σε μία τέτοια περίπτωση, τα κόμματα αυτά θα απαξιωθούν πλήρως, ενώ οι αρχηγοί τους θα στιγματισθούν απο την ενδοτικότητά τους απέναντι στους ισχυρούς «φίλους» και την αδυναμία τους να υπερασπισθούν με σθένος τα συμφέροντα της χώρας.

Σε κάθε περίπτωση, η πολιτική που προτείνουν τα κόμματα αυτά, δεν έχει να προσφέρει τίποτα παραπάνω απο μία απλή διαχείριση των αδυναμιών του συστήματος εις βάρος των Ελλήνων (νέοι φόροι και επιπλέον μειώσεις μισθών όσο η ύφεση βαθαίνει) συνδυασμένη με επικοινωνιακή τρομοκρατία (έξοδος από ευρώ, στάση πληρωμών κλπ) που θα ανατροφοδοτούν την ύφεση.

Αντίστοιχα, τα ανυπάκουα «αντιμνημονιακά» κόμματα, απο τα οποια κανένα δεν έχει ολοκληρωμένη, τεκμηριωμένη και εφαρμόσιμη πρόταση εξόδου από την κρίση, κινδυνεύουν από κάτι άλλο : την έπαρση της ανυπακοής, η οποία ασκεί γοητεία στα πλήθη αλλά μπορεί να σε παρασύρει στην δίνη της ανέφικτης φαντασίωσης. Τα περισσότερα από αυτά τα κόμματα, δεν έχουν ούτε παρελθόν κυβερνητικών σχεδιασμών, ούτε επιβεβαιωμένη ικανότητα διαπραγμάτευσης, αλλά ούτε και έμπειρα στελέχη σε τέτοιες δραστηριότητες. Κατά συνέπεια, οι πολιτικές τους και οι ενέργειές τους έχουν υψηλό ρίσκο αποτυχίας και αντίστροφου αποτελέσματος.

Παρ’ όλα αυτά, πιστεύω ότι η μόνη ελπίδα διαμόρφωσης μιας νέας στρατηγικής, υπέρβασης της κρίσης θα προέλθει απο κάποιο ή κάποια απο αυτά τα κόμματα. Επίσης, η μόνη ελπίδα ανάδειξης νέων ηγετών θα προέλθει απο τα κόμματα αυτά. Μέσα απο τα δύσκολα, γιατί έτσι γεννιούνται οι ηγέτες. Απο τα δύσκολα.

Οσον αφορά το ΚΚΕ, η θέση του ήταν και παραμένει ξεκάθαρη αλλά μάλλον μη αποδεκτή απο την πλειοψηφία των Ελλήνων, που βλέπουν το μέλλον της χώρας τους συνδεδεμένο με την Ευρώπη και το ευρώ. Στην φάση αυτή, η ιστορία καλεί απεγνωσμένα το ΚΚΕ να δεί κατάφατσα το μέλλον και να αποφασίσει, αν θα αποδεχθεί την νέα πρόκληση της ιστορίας ή θα παραμείνει προσκολλημένο στις δάφνες της πάλαι ποτέ "ένδοξης" κοσμοθεωρίας του.

Οι Ελληνες, σε αυτές τις εκλογές, βρίσκονται όσο ποτέ άλλοτε, εγκλωβισμένοι μεταξύ της  σταθερότητας του ανεπαρκούς και του ρίσκου της αλλαγής του.

Ο χρόνος θα δείξει και η ιστορία θα κρίνει !

το τέλος του δικομματισμού ή ένας νέος κύκλος του;

Οι πολυπόθητες εκλογές πλησιάζουν!

Σε έναν περίπου μήνα απο σήμερα, οι Ελληνες θα κληθούν να αποφασίσουν για τους κυβερνήτες τους, στις πιό κρίσιμες εκλογές απο την μεταπολίτευση. Στίς εκλογές, που ίσως ολοκληρώσουν τον κύκλο της μεταπολίτευσης και σηματοδοτήσουν έναν νέο κύκλο της πολιτικής ζωής της χώρας.

Οι μέχρι τώρα δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι Ελληνες έχουν αποφασίσει να γυρίσουν αυτή την σελίδα στην ιστορία και να αφήσουν πίσω τον δικομματισμό που μόνο κακά έφερε στην χώρα. Να ψηφίσουν νέα κόμματα ή κόμματα που δεν κυβέρνησαν και να εκλέξουν ανθρώπους που δεν συσχετίσθηκαν με το κακό παρελθόν.

Θα το κάνουν όμως ;

Μιά και μόνο ματιά στην ιστορία αυτού του τόπου, θα αφήσει πολλά ερωτηματικά. Διότι ο δικομματισμός στην σύγχρονη Ελλάδα είναι ένα διαχρονικό φαινόμενο που επαναλλαμβάνεται σε κύκλους των 30-40 ετών και πάντα με καταστροφικά αποτελέσματα.

Η αντιπαράθεση των "κυβερνητικών" (Μαυροκορδάτος, Μιαούλης κλπ) και "αντικυβερνητικών" (Κολοκοτρώνης) λίγο μετά την απελευθέρωση, οδήγησε στους εμφυλίους πολέμους του 1823-25 και την 1η πτώχευση, που παραλίγο να κοστίσουν την ύπαρξη αυτού του κράτους. Παράλληλα, έδωσε την δυνατότητα στις Μεγάλες Δυνάμεις της εποχής να επιβάλλουν ξενόφερτη βασιλεία (Οθωνας) ώς λύση για την διατήρηση του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους.

Ο δικομματισμός μεταξύ των κομμάτων του Τρικούπη και του Δελληγιάννη οδήγησε στην πτώχευση του 1893 και την επιτήρηση για περισσότερα απο 15 χρόνια απο το ΔΝΤ της εποχής που ισχυροποίησε την Βρετανική επικυριαρχία στην Ελλάδα.

Λίγα χρόνια μετά, ο δικομματισμός μεταξύ Βενιζελικών και Βασιλικών οδήγησε στον εθνικό διχασμό και την μικρασιατική καταστροφή του 1922 και στην συνέχεια, στην πτώχευση του 1932. Οι Εγγλέζοι παρέμεναν εδώ και επέβαλλαν τις επιλογές τους (1ος παγκόσμιος πόλεμος, εκστρατεία της Καλίπολης κλπ).

Ο εμφύλιος 1945-49 ξεπέρασε τα στοιχεία του πολιτικού δικομματισμού (εκλογές, ρουσφέτια κλπ) και οδήγησε τους δύο αντίπαλους πόλους σε ένοπλη σύγκρουση με καταστροφικά αποτελέσματα. Ομως, η πιό αρνητική συμβολή του ήταν ότι έβαλε τις βάσεις για τους δικομματισμούς που ακολούθησαν (Λαϊκό κόμμα-κόμμα Φιλελευθέρων και στην συνέχεα Ενωση Κέντρου-ΕΡΕ) που οδήγησαν στην βία και νοθεία του 1961 και στην δικτατορία του 1967 αλλά κυρίως απομόνωσαν την χώρα, την εποχή που η υπόλοιπη Ευρώπη αναπτυσσόταν και διαμόρφωνε το κοινωνικό κράτος των επόμενων δεκαετιών.

Ο δικομματισμός του ΠΑΣΟΚ με την ΝΔ, που όλοι ζήσαμε, οδήγησε στην τελευταία πτώχευση της χώρας και ξανά σε επιτήρηση απο ξένους, ενώ στέρησε απο την Ελλάδα την δυνατότητα δημιουργίας σύγχρονου κράτους πρόνοιας και ανταγωνιστικής οικονομίας, χάνοντας ακόμα μία ευκαιρία οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.

Δυστυχώς, η πολιτική ιστορία της σύγχρονης Ελλάδος είναι γεμάτη απο πολιτικούς κύκλους αντιπαράθεσης προσωποπαγών κομμάτων, οι οποίοι έκλειναν πάντα με μιά καταστροφή που οδηγούσε τους πολίτες στην δυστυχία και τίς εκάστοτε Μεγάλες Δυνάμεις σε επιβολή επιτήρησης και επικυριαρχίας στη χώρα. Και τα κόμματα-πρόσωπα είχαν πάντα ονοματεπώνυμο.

Και εδώ ξεκινά το πρόβλημα, διότι για να λειτουργήσει ό δικομματισμός υπάρχει μία βασική προϋπόθεση. Η στήριξη του απο τους πολίτες. Η οποία στην Ελλάδα ήταν πάντα απλόχερη, απόλυτη και με πάθος. Και ενώ πάντα, ο δικομματισμός ξεκινούσε με μιά "υγιή" ιδεολογική αντίθεση, συνήθως κατέληξε σε πελατειακές σχέσεις, ρουσφέτια και διαφθορά. Τα οποία ευνοούσαν κάποιους (μερικούς, πάρα πολύ), όμως δεν άφηναν την χώρα να προχωρήσει και να αναπτυχθεί και διαιώνιζαν τον κύκλο της δυσπιστίας των πολιτών στους κυβερνήτες του.

Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα είναι ότι οι Ελληνες σχεδόν πάντα έδειχναν αδυναμία να δώσουν τέλος, με πολιτικούς όρους (μέσω εκλογών), στους κύκλους αυτούς του δικομματισμού, παρ' όλα τα δεινά που τους είχαν επιφέρει και σχεδόν πάντα οι κύκλοι αυτοί τελείωναν απο εξωγενείς παραγοντες είτε μέσω της επιβολής δικτατορίας είτε εξ' αιτίας κάποιου σημαντικού ιστορικού γεγονότος (παγκόσμιοι πόλεμοι).

Γιατί τέτοια αδυναμία οι Ελληνες; Οι τόσο ευέλικτοι και προσαρμοστικοί Ελληνες, αδυνατούν να αλλάξουν κάτι που τους καταστρέφει; Μέχρι στιγμής, μάλλον ναί. Και όποιος νομίζει ότι εξαπατώνται από τους πολιτικούς κάνει λάθος, διότι οι Ελληνες είμαστε ένας έξυπνος λαός που κουβαλά σοφία αιώνων. Απλά, βολευόμαστε στο προσωπικό μας συμφέρον και δείχνουμε απροθυμία να ονειρευτούμε μαζί. Ο κάθε ένας ονειρεύεται μόνος του.

Για να δούμε, πώς θα λειτουργήσουμε αυτή την φορά; Θα υπερβούμε το κακό παρελθόν μας και θα εμπιστευτούμε το κοινό μας μέλλον ή ο κάθε ένας θα ξανασκεφθεί το μικροσυμφέρον του και θα κάνει την κολωτούμπα;

γιατί φοβάμαι τις κωλοτούμπες, ειδικά όταν προέρχονται από έναν ολόκληρο λαό.