Ολοι γνωρίζουμε τον χαρακτηρισμό "μεγάλος ασθενής" που έδωσαν οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής στην παραπέουσα Οθωμανική αυτοκρατορία τα τελευταία εκατό χρόνια της ζωής της. Με τον χαρακτηρισμό αυτό περιέγραφαν την αργή και σταδιακή φθορά της αυτοκρατορίας, πού με πισωγυρίσματα και αναλαμπές επιβίωσης αρνούταν το ιστορικά μοιραίο : ότι δεν προσαρμόζεται, πεθαίνει.
Την εξέλιξη, επίσης την γνωρίζουμε όλοι. Σταδιακή αποσύνθεση με αποκοπές τμημάτων και δημιουργία νέων κρατών, φθορά της διοίκησης και της κρατικής μηχανής, γιγάντωση της διαφθοράς και ένταση της καταστολής. Ολες οι προσπάθειες, εσωτερικές και εξωτερικές, διατήρησης της οντότητάς της δεν κατάφεραν να διατηρήσουν στην ζωή τον "μεγάλο ασθενή". Στην τελευταία φάση της αυτοκρατορίας, μιά ομάδα εκσυνχρονιστών με αρχηγό τον γνωστό Κεμάλ, απέπεμψαν τον σουλτάνο και μετά απο πολλούς αγώνες και πολλές ανατροπές, διατήρησαν ένα τμήμα της πάλαι ποτέ αυτοκρατορίας, με μορφή σύγχρονου κράτους.
Κατά την διάρκεια της ζωής μου, πολλές φορές ήρθε στο μυαλό μου ο χαρακτηρισμός "μεγάλος ασθενής" για πολλές και διάφορες καταστάσεις. Γάμους που παράπαιαν για χρόνια, έργα που δεν μπορούσαν να ολοκληρωθούν, οργανισμούς και επιχειρήσεις που σερνόταν για χρόνια πρίν κλείσουν.
Αφορμή για το κείμενο έδωσε μεγάλη εταιρεία της πόλης μας που εδώ και χρόνια παραπαίει, αλλά ούτε ανακάπτει ούτε κλείνει. Αργά και εκνευριστικά περνάει ο καιρός για εργαζόμενους, προμηθευτές και πελάτες που λόγω της μακράς και καλής σχέσης τους με την εταιρεία, δεν μπορούν ούτε να αποδεσμεσμευτούν αλλά ούτε και να σχεδιάσουν για το μέλλον. Και, όπως στην οθωμανική αυτοκρατορία, έτσι και εδώ, ο σουλτάνος ήταν ο τελευταίος που αντιλήφθηκε το μέγεθος του προβλήματος. Που μάλλον το πρόβλημα ήταν ο ίδιος και οι δομές που δημιούργησε, που ήταν ανίκανες να προσαρμοσθούν στα νέα δεδομένα.
Σε αυτή την υπόθεση, όπως και σε όλες τις προηγούμενες που θυμίζουν "μεγάλο ασθενή", το βασανιστικό ερώτημα είναι το εξής :
Ποιός θα κάνει τον Κεμάλ?
Τρίτη 25 Μαρτίου 2008
Δευτέρα 3 Μαρτίου 2008
Μακεδονία ξακουστή
τελικά, είχε δεν είχε, η Μακεδονία ξαναέγινε ξακουστή σε όλο τον κόσμο. Και ξαναέγινε ξακουστή για θέματα διαφορετικά απο αυτά που θα θέλαμε. Σήμερα σε όλο τον κόσμο γνωρίζουν το νέο κράτος "Μακεδονία" ενώ οι περισσότεροι κάτοικοι του πλανήτη πιστεύουν για το θέμα διαφορετικά πράγματα απο εμάς. Κάποιοι πιστεύουν οτι οι κάτοικοι της FYROM ειναι απόγονοι των αρχαίων Μακεδόνων, οι οποίοι δεν ήταν Ελληνες, κάποιοι άλλοι, ότι είναι η ανάμιξη των αρχαίων Μακεδόνων με τους Σλαύους που ήρθαν μεταγενέστερα, ενω κάποιοι, οι λιγότεροι, που έχουν γνώση ιστορίας, δεν καταλαβαίνουν τι φοβόμαστε απο το μικρό αυτό κρατίδιο που μας κάνει την τιμή να θέλει να ονομάζεται όπως μια επαρχία μας, κατοχυρωμένη ιστορικά και εθνολογικά, σε μια εποχή που τα σύνορα δεν αλλάζουν.
Και έτσι για μια ακόμα φορά στην ιστορία μας νοιώθουμε ότι όλοι συνωμοτούν εναντίον μας. Και θυμώνουμε, και αντιδρούμε με το θυμικό και έτσι κάνουμε λάθη. Γιατί, η πορεία ενός κράτους στην ιστορία δεν καθορίζεται απο τις επιθυμίες των κατοίκων του αλλά απο τις σχέσεις του, την διεθνή παρουσία του, την ικανότητα των ηγετών του να αντιλαμβάνονται το διεθνές περιβάλλον και να συναλλάσονται , την δύναμη η την αδυναμία που αποπνέει.
Ολοι φυσικά θα θέλαμε να μην είχε ονομασθεί ο βόρειος γείτονας μας "Μακεδονία", ίσως να θέλαμε να μην είχαν καν έρθει οι πρόγονοι τους Σλαύοι τον 7ο αιώνα να κατοικήσουν στην περιοχή μας. Αλλά ήρθαν και ,μετα απο 13 αιώνες ονομάσθηκαν έτσι. Και σήμερα κατοικούν σε μέρος της ιστορικής Μακεδονίας και πιστεύουν, εδώ και 2-3 γενηές, ότι είναι Μακεδόνες. Και μάλλον έχουν πείσει και τα περισσότερα άλλα κράτη. Οχι για το δίκαιο των αιτημάτων τους αλλά για το συμφέρον των κρατών που τους υποστηρίζουν.
Φίλοι συνέλληνες, η πολιτική είναι η τέχνη του εφικτού, η δε εξωτερική πολιτική ακόμα περισσότερο. Το καταλαβαίνουμε τώρα, που 17 χρόνια μετα απο τότε που απορρίψαμε τα ονόματα ΣλαυοΜακεδονία και NovaMacedonia, παρακαλάμε για αυτά.
Οι Ελληνες έχουμε ένα εκπληκτικό χαρακτηριστικό, που μας βοήθησε να επιβιώσουμε στην διάρκεια των αιώνων. Προσαρμοστικότητα. Που απο την μιά, οδήγησε σε πολλές μελανές στιγμές της ιστορίας μας, αλλα απο την άλλη, μας βοήθησε να επιβιώσουμε.
Δεν θα έπρεπε να ξεχνάμε τους αρχαίους Μακεδόνες που συνεργάσθηκαν με τους Πέρσες όταν ο Ξέρξης ήρθε να καταλάβει την Ελλάδα, δέν πρέπει να ξεχνάμε τον Αλκιβιάδη, τον Μέντορα και άλλους Μηδίσαντες που μεγαλούργησαν στην Περσία εναντίον των συμφερόντων της πατρίδας τους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε τους Λακεδαιμόνιους που δεν συμμετείχαν στην εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου αλλά συνεργάσθηκαν με τους Ρωμαίους 150 χρόνια μετα στην κατάληψη της χώρας. Δεν θα έπρεπε να ξεχνάμε τους εκατοντάδες χιλιάδες προγόνους μας που κατα την Βυζαντινά περίοδο εξισλαμίσθησαν με την θέληση τους, για καλύτερη φορολογία και ποιότητα ζωής που τους προσέφεραν οι Σελτζούκοι και μετα οι Οθωμανοί Τούρκοι, επάνδρωσαν τους στρατούς τους εναντίον της πατρίδας τους και διαμόρφωσαν σήμερα τον πολυπληθή πληθυσμό του ανατολικού μας γείτονα, που ξεκίνησε απο 30.000 Σελτζούκους που ήρθαν απο τα Ανατολικά.
Κυρίως, δεν θα έπρεπε να ξεχνάμε οτι οι πρόγονοί μας τον 1ο μ.Χ. αιώνα απαρνήθηκαν την θρησκεία και τον όνομα τους για να γίνουν Χριστιανοί Ρωμαίοι και μετα Ρωμηοί και το όνομα Ελληνας, για το οποίο τώρα κοπτόμεθα, ξανακούσθηκε 1700 χρόνια μετά, ακολουθώντας τις παρενέσεις των ισχυρών κρατών της εποχής, που ήθελαν να δημιουργήσουν ενα νέο κρατίδιο απο τις στάχτες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, για να εξυπηρετήσουν τα δικά τους συμφέροντα.
Φίλοι συνέλληνες, μάλλον υπάρχουμε με το όνομα Ελλάδα, για τον ιδιο λόγο που υπάρχει και το νέο κρατίδιο της "Μακεδονίας".
Αντίθετα, όσες φορές στην ιστορία μας λειτουργήσαμε αλαζονικά και απόλυτα, καταγράψαμε σημαντικές εθνικές καταστροφές. Η αλαζονία του αυτοκράτορα Ρωμανού απέναντι στους Σελτζούκους οδήγησε το 1071 μ.Χ. στην κατατρόπωση και σύλληψη του στην μάχη του Μαντζικέρτ, και άνοιξε τον δρόμο για την μετέπειτα κατάκτηση της αυτοκρατορίας του απο τους Τούρκους. Ο μεγαλοιδεατισμός του βασιληά Κωνσταντίνου Α' οδήγησε στην γνωστή σε όλους μας Μικρασιατική καταστροφή με τις τρομακτικές επιπτώσεις στην πορεία της χώρας. Και τότε, θυμίζω ότι οι μεγάλες δυνάμεις μας είχαν δώσει την επαρχία της Σμύρνης που θα είχαμε μάλλον ακόμα και σήμερα, άν δεν φερόμασταν αλαζονικά και δεν διεκδικούσαμε όλη την Τουρκία.
Η τέχνη του εφικτού.
Καταλήγοντας, πιστεύω ότι στο θέμα της FΥRΟΜ πρέπει να δεχθούμε μια συμβιβαστική λύση, την καλύτερη δυνατή για εμάς και να κλείσουμε το θέμα με το όνομα του βόρειου γείτονα.
Απο την επόμενη ημέρα θα πρέπει να πιάσουμε δουλειά, ξεκινώντας οργανωμένα την οικονομική και κυρίως πολιτιστική διείσδυση στο φίλο και συγγενές μας, ανίσχυρο κράτος. Κρατικές και ιδιωτικές επιχειρήσεις, βοήθεια ένταξης στην ΕΕ και διαχείριση των κοινοτικών προγραμμάτων για λογαριασμό τους, ίδρυση Πανεπιστημίων, θεάτρων, φορέων φιλίας, κοινά ιστορικά forum κλπ. Αν δουλέψουμε σωστά και μεθοδικά, πάω στοίχημα ότι σε λίγα χρόνια θα "ανακαλύψουν" ότι είναι Ελληνες, και θα ζητάνε βοήθεια απο εμάς, ίσως και ένωση, για να λύσουν τα προβλήματα τους με τους Αλβανούς του Τετοβο. Το ίδιο πιστεύω ότι έπρεπε να έχουμε κάνει με την Αλβανία, μια χώρα που πρίν λίγα χρόνια είχε 30% ελληνική μειονότητα και σημαντική ιστορική και πολιτιστική συνάφεια με την Ελλάδα.
Φίλοι συνέλληνες, αυτή νομίζω ότι πρέπει να είναι η πολιτική ενος σύγχρονου ευρωπαικού κράτους που αντιμετωπίζει τα προβλήματα που του στέλνει η ιστορία, με γνώμονα το εθνικό του συμφέρον, απεγκλωβισμένο απο αγκυλώσεις, συνωμοσιολογίες και μυθοπλασίες. Που βλέπει μπροστά και αντιλαμβάνεται την σχετικότητα των γεωστρατηγικών πολιτικών και την δυνατότητα επηρεασμού τους.
Τετάρτη 5 Δεκεμβρίου 2007
Ολυμπιακή αεροπορία
Μια εταιρεία, με ιστορία 50 ετών, ταυτισμένη με την Ελλάδα, έτοιμη να καταρεύσει.
γιατί έφτασε εδώ? μπορει να αποτραπεί?
τα δεδομένα :
- 1,2 δις ευρώ ετήσιος κύκλος εργασιών
- 11η μεταξύ των περίπου 70 ευρωπαικών αεροπορικών εταιρειών
- 6 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως με προορισμούς σε 33 χώρες
- σύνδεση των 30 αεροδρομίων χώρας, με επιδότηση προβληματικών προορισμών (νησιά) απο ΕΕ
- 150-250 εκατ.ζημιές ετησίως (εκτίμηση λόγω έλλειψης ισολογισμών απο το 2004)
- 2,5 δις ευρώ συσσωρευμένες ζημίες, απο τα οποία το 1,2 δις οφειλές του δημοσίου στην εταιρεία
- απο το 2004 χρηματοδοτείται παράνομα απο το Ελληνικό κράτος
- 1η σε ασφάλεια στις Ευρώπη, απο τις καλύτερες στον κόσμο σε ασφάλεια
- ιδιαίτερα προσοδοφόρα βάση τεχνικού ελέγχου Αθηνών
- υψηλή πίστη καταναλωτών, ιδιαίτερα των Ελλήνων
- αποτυχία όλων των μέχρι τώρα προσπαθειών εξυγίανσης ή εξεύρεσης στρατηγικού επενδυτή. Στην τελευταία, μειώθηκε ο αριθμός των εργαζομένων απο 17.000 στις 8.500
Και όμως, με βάση τα παραπάνω στοιχεία, εμένα δεν μου φαίνεται έτοιμη να κλείσει. Γνωρίζω αρκετές εταιρείες, που με πολύ χειρότερα στοιχεία κατάφεραν να ορθοποδήσουν. Και με πολύ χειρότερη αντιμετώπιση απο το κράτος (ΙΚΑ,εφορεία κλπ). Με μία διαφορά : λειτούργησαν με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια. Κανόνες αγοράς που όλοι όσοι ασχολούνται με την διοίκηση εταιρειών τους ξέρουν. Μήπως είναι καιρός να εφαρμοσθούν στην Ολυμπιακή.
Γιατί η Ολυμπιακή δεν πρέπει να κλείσει. Οχι μόνο, επειδή είναι ο εθνικός μας αερομεταφορέας, ούτε μόνο επειδή συντηρεί τα μισά αεροδρόμια της χώρας, ούτε μόνο για να μην χάσουν την δουλειά τους 8.500 εργαζόμενοι. Η Ολυμπιακή δεν πρέπει να κλείσει γιατί είναι ένα απο τα σύμβολα του νέου Ελληνικού κράτους που αναγνωρίζεται και ταυτίζεται με την χώρα σε όλο τον κόσμο. Το σήμα της, ένα απο τα πιό αναγνωρήσιμα διεθνώς.Το κλείσιμο της θα είναι μιά ήττα της αξιοπιστίας και του κύρους της χώρας μας, η οποία δεν μπόρεσε να συντηρήσει μία εταιρεία-σύμβολο.
Νομίζω ότι αξίζει ακόμα μιά προσπάθεια
Στήβ Λάλλας
Ειδα, χθές το βράδυ την εκπομπή του Μπαξεβάνη για τον Στήβ Λάλλας με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Γιός μεταναστών στις ΗΠΑ, υπάλληλος του Υπ.Εξ των ΗΠΑ, με θητεία στην Τουρκία, Γιουγκοσλαυία, Αθήνα που απο τα τέλη της δεκαετίας του '70, έδινε πληροφορίες στην ΕΥΠ. Οι πληροφορίες που έδινε το 20 χρόνια της ¨θητείας" του, βοήθησαν ,κατά το ρεπορτάζ, σημαντικά την Ελλάδα. Συνελήφθη το 1993, μετά απο βλακεία (ή δόλο?) Ελλήνων αξωματούχων και έμεινε 12 χρόνια στις αμερικάνικες φυλακές.
Η Ελληνική πολιτεία, αντίθετα με την διεθνή πρακτική, δεν τον στήριξε και ούτε βοήθησε την οικογένεια του. (ακόμα και οι χασισέμποροι Ζωνιανοί, όταν κάποιος συλλαμβανόταν στήριζαν την οικογένειά του, όσο καιρό ήταν φυλακή).
Βλέποντας τα παραπάνω, αρχικά ένοιωσα ότι είμαι πολίτης μιάς "σοβαρής" και ισχυρής χώρας, που κάνει ακόμα και κατασκοπεία εις βάρος της παγκόσμιας υπερδύναμης. Γρήγορα όμως αντελήφθηκα, ότι μάλλον όλα προήλθαν απο την οικειοθελή προσφορά του Λάλλα και όχι απο οργανωμένες πρωτοβουλίες των ελληνικών υπηρεσιών. Η ανικανότητα των οποίων, οδήγησε στην αποκάλυψη και σύλληψη του πρώτου γνωστού Ελληνα κατασκόπου, που ίσως, μετα απο όλα αυτά, να είναι και ο τελευταίος.
Και μετα απο αυτές τις σκέψεις, εκτίμησα παραπάνω αυτόν τον άνθρωπο. Που ρίσκαρε την καλοβολεμένη του ζωή για να βοηθήσει την 1η πατρίδα του. Γιατί, σε αντίθεση με τις εκατοντάδες χιλιάδες ελληνοαμερικάνων, αυτός κράτησε το συναίσθημα για την 1η του πατρίδα υψηλότερα απο την 2η. Αυτή την πατρίδα, που παρότι ανάγκασε τους γονείς του να μεταναστεύσουν, και τίποτα καλό δεν είδε απο αυτήν, λειτουργούσε μέσα του σαν αίσθηση, σαν αρχέτυπο. Ενα αρχέτυπο που τον δέσμευε και δεν μπορούσε να αποχωρισθεί. Και το ακολουθούσε σαν απο ένστικτο.
Ενα αρχέτυπο που μάλλον δεν λειτουργούσε σε όλους έτσι. Που όταν χρειάσθηκε βοήθεια , δεν την βρήκε. Αυτό με ενόχλησε πιό πολύ απο όλα. Μιά χώρα που ενώ πολλοί έχουν την διάθεση να την νοιώσουν ακόμα και σαν αρχέτυπο, αυτή τους πληγώνει καθημερινά και τους προδίδει όταν την χρειασθούν.
Και αυτό που με εντυπωσίασε ιδιαίτερα σε αυτόν τον άνθρωπο ήταν η απάντησή του στην ερώτηση αν θα το ξανάκανε.
"ναι, γιατί έβγαινε απο μέσα μου και πιστεύω ότι ο καθένας στην θέση μου θα εκανε το ίδιο"
Και παρόλο που ξέρει ότι δεν θα έκανε ο καθε ένας το ίδιο, συνεχίζει να έχει αυτό το συναίσθημα. Ποιά αίσθηση ευθύνης και φιλοπατρίας είχαν άραγε αυτοί που, χωρίς να ρισκάρουν τίποτα, άφησαν εκτεθιμένο αυτόν και την χώρα. Και δεν είχαν την ευαισθησία, να στηρίξουν τουλάχιστον την οικογένειά του.
Για αυτό το συναίσθημα χαιρετίζω αυτόν τον άνθρωπο. Γιατί κράτησε μέσα του ζωντανή μιά αξία, εκεί που όλοι την εξαργυρώνουν στον βωμό της παγκοσμιοποιημένης ευμάρειας. Ρίσκαρε, ενάντια στα προσωπικά του συμφέροντά του για κάτι που θεωρούσε ανώτερο απο αυτόν. Και συνεχίζει να το πιστεύει παρ΄όλα αυτά που έγιναν.
Εύγε σου, Ελληνα.
Γιός μεταναστών στις ΗΠΑ, υπάλληλος του Υπ.Εξ των ΗΠΑ, με θητεία στην Τουρκία, Γιουγκοσλαυία, Αθήνα που απο τα τέλη της δεκαετίας του '70, έδινε πληροφορίες στην ΕΥΠ. Οι πληροφορίες που έδινε το 20 χρόνια της ¨θητείας" του, βοήθησαν ,κατά το ρεπορτάζ, σημαντικά την Ελλάδα. Συνελήφθη το 1993, μετά απο βλακεία (ή δόλο?) Ελλήνων αξωματούχων και έμεινε 12 χρόνια στις αμερικάνικες φυλακές.
Η Ελληνική πολιτεία, αντίθετα με την διεθνή πρακτική, δεν τον στήριξε και ούτε βοήθησε την οικογένεια του. (ακόμα και οι χασισέμποροι Ζωνιανοί, όταν κάποιος συλλαμβανόταν στήριζαν την οικογένειά του, όσο καιρό ήταν φυλακή).
Βλέποντας τα παραπάνω, αρχικά ένοιωσα ότι είμαι πολίτης μιάς "σοβαρής" και ισχυρής χώρας, που κάνει ακόμα και κατασκοπεία εις βάρος της παγκόσμιας υπερδύναμης. Γρήγορα όμως αντελήφθηκα, ότι μάλλον όλα προήλθαν απο την οικειοθελή προσφορά του Λάλλα και όχι απο οργανωμένες πρωτοβουλίες των ελληνικών υπηρεσιών. Η ανικανότητα των οποίων, οδήγησε στην αποκάλυψη και σύλληψη του πρώτου γνωστού Ελληνα κατασκόπου, που ίσως, μετα απο όλα αυτά, να είναι και ο τελευταίος.
Και μετα απο αυτές τις σκέψεις, εκτίμησα παραπάνω αυτόν τον άνθρωπο. Που ρίσκαρε την καλοβολεμένη του ζωή για να βοηθήσει την 1η πατρίδα του. Γιατί, σε αντίθεση με τις εκατοντάδες χιλιάδες ελληνοαμερικάνων, αυτός κράτησε το συναίσθημα για την 1η του πατρίδα υψηλότερα απο την 2η. Αυτή την πατρίδα, που παρότι ανάγκασε τους γονείς του να μεταναστεύσουν, και τίποτα καλό δεν είδε απο αυτήν, λειτουργούσε μέσα του σαν αίσθηση, σαν αρχέτυπο. Ενα αρχέτυπο που τον δέσμευε και δεν μπορούσε να αποχωρισθεί. Και το ακολουθούσε σαν απο ένστικτο.
Ενα αρχέτυπο που μάλλον δεν λειτουργούσε σε όλους έτσι. Που όταν χρειάσθηκε βοήθεια , δεν την βρήκε. Αυτό με ενόχλησε πιό πολύ απο όλα. Μιά χώρα που ενώ πολλοί έχουν την διάθεση να την νοιώσουν ακόμα και σαν αρχέτυπο, αυτή τους πληγώνει καθημερινά και τους προδίδει όταν την χρειασθούν.
Και αυτό που με εντυπωσίασε ιδιαίτερα σε αυτόν τον άνθρωπο ήταν η απάντησή του στην ερώτηση αν θα το ξανάκανε.
"ναι, γιατί έβγαινε απο μέσα μου και πιστεύω ότι ο καθένας στην θέση μου θα εκανε το ίδιο"
Και παρόλο που ξέρει ότι δεν θα έκανε ο καθε ένας το ίδιο, συνεχίζει να έχει αυτό το συναίσθημα. Ποιά αίσθηση ευθύνης και φιλοπατρίας είχαν άραγε αυτοί που, χωρίς να ρισκάρουν τίποτα, άφησαν εκτεθιμένο αυτόν και την χώρα. Και δεν είχαν την ευαισθησία, να στηρίξουν τουλάχιστον την οικογένειά του.
Για αυτό το συναίσθημα χαιρετίζω αυτόν τον άνθρωπο. Γιατί κράτησε μέσα του ζωντανή μιά αξία, εκεί που όλοι την εξαργυρώνουν στον βωμό της παγκοσμιοποιημένης ευμάρειας. Ρίσκαρε, ενάντια στα προσωπικά του συμφέροντά του για κάτι που θεωρούσε ανώτερο απο αυτόν. Και συνεχίζει να το πιστεύει παρ΄όλα αυτά που έγιναν.
Εύγε σου, Ελληνα.
Δευτέρα 26 Νοεμβρίου 2007
15% για την παιδεία
τις δυό φωτογραφίες χωρίζουν κοντά 50 χρόνια. Εκτός απο τις διαφορές στην τεχνολογία και το ύφος, το πανώ που ζητά 15% για την παιδεία παραμένει το ίδιο.
Το 1959 (κάτω φωτο), που το σύνθημα αυτό ακούσθηκε για πρώτη φορά , οι νέοι της εποχής ζητούσαν αύξηση των δαπανών για την παιδεία απο 6,5% που ήταν τότε, στο 15%.
Από τότε, το αίτημα του 15%, ακούγεται διαχρονικά μέχρι τις μέρες μας, εμπλουτισμένο με άλλα συνθήματα της επικαιρότητας, που καυτηριάζουν τις δηλώσεις των εκάστοτε κυβερνήσεων για έλλειψη χρημάτων.
Από τότε, το αίτημα του 15%, ακούγεται διαχρονικά μέχρι τις μέρες μας, εμπλουτισμένο με άλλα συνθήματα της επικαιρότητας, που καυτηριάζουν τις δηλώσεις των εκάστοτε κυβερνήσεων για έλλειψη χρημάτων.
Το 1964, μαζί με το σύνθημα "προίκα για την παιδεία και όχι για την Σοφία" , ενώ το 1973, κατα την εξέγερση του Πολυτεχνείου με το γνωστό "ψωμί, παιδεία, ελευθερία"
Στην μεταπολίτευση, το σύνθημα του 15%, πάλι επίκαιρο ακούγεται μαζί με το "λεφτά για την παιδεία και όχι για το ΝΑΤΟ", ενώ στις αρχές της δεκαετίας του '80 μαζί με το "λεφτά για την παιδεία και όχι διαβατήρια για την ανεργία".
Στην μεταπολίτευση, το σύνθημα του 15%, πάλι επίκαιρο ακούγεται μαζί με το "λεφτά για την παιδεία και όχι για το ΝΑΤΟ", ενώ στις αρχές της δεκαετίας του '80 μαζί με το "λεφτά για την παιδεία και όχι διαβατήρια για την ανεργία".
Το αίτημα ξανακούγεται στις αρχές τις δεκατίας του '90 από την γενιά του "κάτσε καλά Γεράσιμε" .
Και τώρα, το 2007, που οι δαπάνες για την παιδεία έχουν πέσει στο 3,6%, η γενιά των καταλήψεων και του άρθρου 16, ξαναθέτει για άλλη μιά φορά το αίτημα του 15%.
Οι γενιές περνάνε, το αίτημα του 15% παραμένει το ίδιο.
Ωρες-ώρες, το αίτημα αυτό μου θυμίζει παραφρασμένο το σύνθημα των οικολόγων για την γή " το πήραμε απο τους πατεράδες μας για να το παραδώσουμε στα παιδιά μας"
Και έπεται συνέχεια.
Δευτέρα 19 Νοεμβρίου 2007
το Πολυτεχνείο ζεί ?
πέρασαν 34 χρόνια από τότε ?
Ημουν παιδί και έγινα άντρας. Σιτεμένος. Ημουν πολύχρωμος και έγινα γκρί. Ημουν πολύπλευρος και έγινα μονοδιάστατος. Εγινα πατέρας, με παιδιά στην ηλικία που ήμουν εγώ τότε. Εκανα ήδη έναν κύκλο ζωής. Με επιτυχίες και αποτυχίες. Ερωτες και απογοητεύσεις. Με μιά καλή δουλειά, που μάλλον αναπαράγω το σύστημα χωρίς να το καταλαβαίνω.
Η επαναστατικότητα έδωσε την θέση της στην διαλεκτική και το συναίσθημα στον ορθολογισμό. Η αδιαφορία για το αύριο στην ανασφάλεια του ελέγχου της καθημερινότητας.
Και η ημέρα του Πολυτεχνείου μοιάζει πολύ μακρυνή.
Και όμως, κάθε χρόνο τέτοια μέρα, κάτι με πιάνει. Μιά γλυκιά θλίψη και αναπόληση των συναισθημάτων εκείνης της εποχής. Μνημόσυνο στην νιότη? Ισως.
Γιατί, το Πολυτεχνείο προυποθέτει νιότη. Γιατί, το Πολυτεχνείο ήταν η ανάγκη της εξέγερσης και της ρήξης, που μόνο η νιότη φέρνει. Η ανάγκη να αλλάξεις τον κόσμο, όχι τον δικό σου, όλον τον κόσμο. Γιατί η νιότη σκέφτεται συλλογικά, όχι προσωπικά. Τουλάχιστον η νιότη της δικής μου γενηάς.
Γιατί, το Πολυτεχνείο τελικά ήταν ένα συναίσθημα. Που το είχαμε όλοι μας, αυτοί που συμμετείχαν και εμείς, κάπως μικρότεροι, που τους είχαμε σαν πρότυπο και τους ζηλεύαμε. Για αυτό που ζούσανε και αυτό που νοιώθανε. Την απόλυτη χειραφέτηση της ζωής τους. Εστω και για λίγο.
Δεν περιμέναμε τίποτα απο αυτούς. Ουτε αυτοί είχαν σαφείς στόχους. Τους διαμόρφωναν στα τυφλά, καθώς κυλούσαν οι εξελίξεις. Γιατί σημασία είχε η διαδικασία, όχι το αποτέλεσμα. Ο δρόμος, όχι ο προορισμός.
Απο τότε πέρασαν 34 χρόνια. Πολλά συνέβησαν απο τότε. Κάποιοι εξαργύρωσαν την συμμετοχή τους και έγιναν βουλευτές, δημοσιογράφοι, στελέχη της δημόσιας ζωή μας. Οι περισσότεροι, συνέχισαν ανώνυμα την ζωή τους, κρύβοντας μέσα τους αυτή την σημαντική εμπειρία. Αυτό το πολύτιμο συναίσθημα. Που δεν μεταβιβάζεται, ούτε εξαργυρώνεται.
Το πολυτεχνείο ζεί ?
Ναι, το Πολυτεχνείο ζει. Οχι μέσα απο αυτούς που συμμετείχαν τότε ή εμάς τους μεταγενέστερους που τους κατανοήσαμε . Γιατί δεν το έχουμε πιά.
Το Πολυτεχνείο ζεί μέσα στούς νέους του σήμερα, στους νέους που βγαίνουν στους δρόμους, κάνουν καταλήψεις, που νοιώθουν θυμό για εμάς, στους νέους που εξεγείρονται και ας μην συμφωνούμε εμείς.
Και το Πολυτεχνείο θα συνεχίσει να ζεί όσο υπάρχουν νέοι που εξεγείρονται. Χωρίς στόχο,
χωρίς πολιτική συγκρότηση, χωρίς να ξέρουν τι θέλουν. Απλά εξεγείρονται.
Γιατί αυτό είναι το Πολυτεχνείο.
Ημουν παιδί και έγινα άντρας. Σιτεμένος. Ημουν πολύχρωμος και έγινα γκρί. Ημουν πολύπλευρος και έγινα μονοδιάστατος. Εγινα πατέρας, με παιδιά στην ηλικία που ήμουν εγώ τότε. Εκανα ήδη έναν κύκλο ζωής. Με επιτυχίες και αποτυχίες. Ερωτες και απογοητεύσεις. Με μιά καλή δουλειά, που μάλλον αναπαράγω το σύστημα χωρίς να το καταλαβαίνω.
Η επαναστατικότητα έδωσε την θέση της στην διαλεκτική και το συναίσθημα στον ορθολογισμό. Η αδιαφορία για το αύριο στην ανασφάλεια του ελέγχου της καθημερινότητας.
Και η ημέρα του Πολυτεχνείου μοιάζει πολύ μακρυνή.
Και όμως, κάθε χρόνο τέτοια μέρα, κάτι με πιάνει. Μιά γλυκιά θλίψη και αναπόληση των συναισθημάτων εκείνης της εποχής. Μνημόσυνο στην νιότη? Ισως.
Γιατί, το Πολυτεχνείο προυποθέτει νιότη. Γιατί, το Πολυτεχνείο ήταν η ανάγκη της εξέγερσης και της ρήξης, που μόνο η νιότη φέρνει. Η ανάγκη να αλλάξεις τον κόσμο, όχι τον δικό σου, όλον τον κόσμο. Γιατί η νιότη σκέφτεται συλλογικά, όχι προσωπικά. Τουλάχιστον η νιότη της δικής μου γενηάς.
Γιατί, το Πολυτεχνείο τελικά ήταν ένα συναίσθημα. Που το είχαμε όλοι μας, αυτοί που συμμετείχαν και εμείς, κάπως μικρότεροι, που τους είχαμε σαν πρότυπο και τους ζηλεύαμε. Για αυτό που ζούσανε και αυτό που νοιώθανε. Την απόλυτη χειραφέτηση της ζωής τους. Εστω και για λίγο.
Δεν περιμέναμε τίποτα απο αυτούς. Ουτε αυτοί είχαν σαφείς στόχους. Τους διαμόρφωναν στα τυφλά, καθώς κυλούσαν οι εξελίξεις. Γιατί σημασία είχε η διαδικασία, όχι το αποτέλεσμα. Ο δρόμος, όχι ο προορισμός.
Απο τότε πέρασαν 34 χρόνια. Πολλά συνέβησαν απο τότε. Κάποιοι εξαργύρωσαν την συμμετοχή τους και έγιναν βουλευτές, δημοσιογράφοι, στελέχη της δημόσιας ζωή μας. Οι περισσότεροι, συνέχισαν ανώνυμα την ζωή τους, κρύβοντας μέσα τους αυτή την σημαντική εμπειρία. Αυτό το πολύτιμο συναίσθημα. Που δεν μεταβιβάζεται, ούτε εξαργυρώνεται.
Το πολυτεχνείο ζεί ?
Ναι, το Πολυτεχνείο ζει. Οχι μέσα απο αυτούς που συμμετείχαν τότε ή εμάς τους μεταγενέστερους που τους κατανοήσαμε . Γιατί δεν το έχουμε πιά.
Το Πολυτεχνείο ζεί μέσα στούς νέους του σήμερα, στους νέους που βγαίνουν στους δρόμους, κάνουν καταλήψεις, που νοιώθουν θυμό για εμάς, στους νέους που εξεγείρονται και ας μην συμφωνούμε εμείς.
Και το Πολυτεχνείο θα συνεχίσει να ζεί όσο υπάρχουν νέοι που εξεγείρονται. Χωρίς στόχο,
χωρίς πολιτική συγκρότηση, χωρίς να ξέρουν τι θέλουν. Απλά εξεγείρονται.
Γιατί αυτό είναι το Πολυτεχνείο.
Τετάρτη 14 Νοεμβρίου 2007
ο Γιωργάκης ξανά ικανός
Σήμερα το πρωί στο γραφείο , πίνοντας τον καφέ μου, είπα να ρίξω μιά ματιά στα νέα του Internet. Διαβάζοντας την Ελευθεροτυπία έμεινα έκπληκτος.
Σε gallop που έγινε τις τελευταίες δύο ημέρες, το 68% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, θεωρούν τον Γιωργάκη, ικανό να κερδίσει τον Κωστάκη. Μα, στην ίδια ερώτηση, μέχρι προχθές ούτε το 25% τον έκρινε ικανό.
Τι έγινε απο προχθές? Προσπαθώ να καταλάβω.
Μηπως επειδη έγινε πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Γιατί, πρίν τι ήταν?
Μήπως επειδή τώρα τον ψήφισαν ? Ναι, αλλά τώρα τον ψήφισαν 450.000 ενώ το 2004, τον είχε ψηφίσει 1 εκατ. κόσμος
Μήπως επειδή τώρα είχε αντίπαλο ? Ακόμα χειρότερα. Τώρα τον αμφισβητούν και μάλιστα το 45% του ΠΑΣΟΚ.
Ποιό γεγονός επηρέασε τόσους ανθρώπους. Λέτε επειδή νίκησε ο Παναθηναικός. Μάλλον όχι. Και αναρωτήθηκα. Είναι δυνατόν να αλλάζει σε μιά μέρα η άποψη του κόσμου?
Και μετά θυμήθηκα,την ήττα του Αθνάρ στις τελευταίες εκλογές στην Ισπανία. Ναί, αλλά εκεί συνέβη κάτι. Τόσοι νεκροί και προσπάθεια συγκάλυψης.
Και συνέχισα να ανρωτιέμαι.Τι λαός είναι αυτός που αλλάζει έτσι γρήγορα άποψη, χωρίς στοιχεία, χωρίς ανάλυση και σύνθεση της σκέψης του, στηριγμένος σε αισθήσεις και εικόνες. Και συνειδητοποίησα, ότι αυτό άλλαξε την γνώμη του κόσμου. Η εικόνα. Η άλλη εικόνα του Γιωργάκη. Η εικόνα του ισχυρού αρχηγού. Και το συναίσθημα. Που έκανε όλους αυτούς να "αισθανθούν" ότι ο Γιώργος, μπορεί να κερδίσει τώρα τον Καραμανλή. Γιατί, τίποτα δεν άλλαξε απο το Σάββατο. Και, τότε που είναι ο "σοφός λαός" με το "αλάνθαστο ένστικτο"?
Ενας λαός που στηρίζεται στο συναίσθημα, και όχι στην λογική. Να, τι είμαστε. Ενας λαός που μπορεί να επηρεασθεί έντονα και να αλλάξει γνώμη τόσο εύκολα. Χωρίς σοφία και χωρίς ένστικτο.
και τρόμαξα ! γιατί θέλω να πιστεύω στον Ελληνα.
Και σκεφτόμενος για τους Ελληνες, μου 'ρθε στο μυαλό η ρήση του Κλεισθένη (νομίζω) για την δημοκρατία : "δημοκρατία εστί, σκέφτεσθαι και εκφράζεσθαι ελευθέρως". Και απο έκφραση πάμε πολύ καλά σε αυτή την χώρα. Αλλά, από σκέψη?
Πείτε μου ότι κάνω λάθος
Σε gallop που έγινε τις τελευταίες δύο ημέρες, το 68% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, θεωρούν τον Γιωργάκη, ικανό να κερδίσει τον Κωστάκη. Μα, στην ίδια ερώτηση, μέχρι προχθές ούτε το 25% τον έκρινε ικανό.
Τι έγινε απο προχθές? Προσπαθώ να καταλάβω.
Μηπως επειδη έγινε πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Γιατί, πρίν τι ήταν?
Μήπως επειδή τώρα τον ψήφισαν ? Ναι, αλλά τώρα τον ψήφισαν 450.000 ενώ το 2004, τον είχε ψηφίσει 1 εκατ. κόσμος
Μήπως επειδή τώρα είχε αντίπαλο ? Ακόμα χειρότερα. Τώρα τον αμφισβητούν και μάλιστα το 45% του ΠΑΣΟΚ.
Ποιό γεγονός επηρέασε τόσους ανθρώπους. Λέτε επειδή νίκησε ο Παναθηναικός. Μάλλον όχι. Και αναρωτήθηκα. Είναι δυνατόν να αλλάζει σε μιά μέρα η άποψη του κόσμου?
Και μετά θυμήθηκα,την ήττα του Αθνάρ στις τελευταίες εκλογές στην Ισπανία. Ναί, αλλά εκεί συνέβη κάτι. Τόσοι νεκροί και προσπάθεια συγκάλυψης.
Και συνέχισα να ανρωτιέμαι.Τι λαός είναι αυτός που αλλάζει έτσι γρήγορα άποψη, χωρίς στοιχεία, χωρίς ανάλυση και σύνθεση της σκέψης του, στηριγμένος σε αισθήσεις και εικόνες. Και συνειδητοποίησα, ότι αυτό άλλαξε την γνώμη του κόσμου. Η εικόνα. Η άλλη εικόνα του Γιωργάκη. Η εικόνα του ισχυρού αρχηγού. Και το συναίσθημα. Που έκανε όλους αυτούς να "αισθανθούν" ότι ο Γιώργος, μπορεί να κερδίσει τώρα τον Καραμανλή. Γιατί, τίποτα δεν άλλαξε απο το Σάββατο. Και, τότε που είναι ο "σοφός λαός" με το "αλάνθαστο ένστικτο"?
Ενας λαός που στηρίζεται στο συναίσθημα, και όχι στην λογική. Να, τι είμαστε. Ενας λαός που μπορεί να επηρεασθεί έντονα και να αλλάξει γνώμη τόσο εύκολα. Χωρίς σοφία και χωρίς ένστικτο.
και τρόμαξα ! γιατί θέλω να πιστεύω στον Ελληνα.
Και σκεφτόμενος για τους Ελληνες, μου 'ρθε στο μυαλό η ρήση του Κλεισθένη (νομίζω) για την δημοκρατία : "δημοκρατία εστί, σκέφτεσθαι και εκφράζεσθαι ελευθέρως". Και απο έκφραση πάμε πολύ καλά σε αυτή την χώρα. Αλλά, από σκέψη?
Πείτε μου ότι κάνω λάθος
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)